02:24 PM 09/10/2020  |   Lượt xem: 139  | 

Nhân dịp kỷ niệm 1010 năm Thăng Long - Hà Nội, sáng ngày 09/10/2020, Trung tâm Lưu trữ quốc gia I tổ chức Triển lãm: “Làng nghề, phố nghề Thăng Long - Hà Nội”.

Triển lãm nhằm mục đích mang lại cho công chúng một câu chuyện đầy thăng trầm về làng nghề thủ công của đất Thăng Long cuối thể kỷ XIX – đầu thế kỷ XX, về hành trình từ làng nghề ra phố nghề và trở lại cội nguồn của thợ thủ công.

Dự khai mạc triển lãm có bà Trịnh Thị Thủy, Thứ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch; ông Nguyễn Duy Thăng, Thứ trưởng Bộ Nội vụ; ông Dương Trung Quốc, Đại biểu Quốc hội, Tổng Thư ký Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam; Nhà Sử học Lê Văn Lan; bà Elena Vishnitskaia - Quyền Giám đốc Trung tâm Văn hoá Nga; ông Andrew Hardy, Trưởng đại diện Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp tại Hà Nội; ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước; bà Trần Thị Mai Hương, Giám đốc Trung tâm Lưu trữ quốc gia I….

 

Ông Nguyễn Duy Thăng - Thứ trưởng Bộ Nội vụ phát biểu tại lễ khai mạc Triễn lãm.

 

Phát biểu khai mạc Triển lãm, ông Đặng Thanh Tùng - Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước cho biết: Thăng Long - Hà Nội là kinh đô nghìn năm văn hiến, nơi hội tụ tinh hoa của dân tộc Việt Nam. Nơi đây đã thu hút nhiều thợ thủ công ở các vùng phụ cận tới buôn bán, định cư và lập xưởng nghề, phố nghề, khiến Thăng Long – Hà Nội trở thành “mảnh đất trăm nghề”. Nghề thủ công luôn phát triển dưới các triều đại phong kiến và có nhiều bước vươn xa hơn ra thế giới vào thời thuộc địa. Nhiều sản phẩm thủ công đã được giới thiệu ra thị trường thế giới qua các cuộc đấu xảo trong nước và quốc tế. Ngày nay, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ của các làng nghề ở Hà Nội vẫn luôn được đánh giá cao trên thị trường quốc tế, góp phần phát triển kinh tế của thủ đô.

Triển lãm giới thiệu một bộ sưu tập phong phú gồm 130 phiên bản tài liệu, hình ảnh lựa chọn từ khối Châu bản triều Nguyễn, các phông tài liệu tiếng Pháp đang bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I và một số hiện vật tiêu biểu.

Ngôn ngữ thiết kế chủ đạo của Triển lãm lần này tập trung vào khai thác nét đặc trưng của một số nghề thủ công cùng các chi tiết phóng lớn mô phỏng, kết hợp ánh sáng, nghệ thuật sắp đặt và các video clips hỗ trợ với mong muốn kể những câu chuyện đầy thăng trầm về làng nghề thủ công của đất Thăng Long cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX một cách gần gũi và sinh động về hành trình từ làng nghề ra phố nghề và trở lại cội nguồn của thợ thủ công cũng như những trăn trở về nghề thủ công truyền thống.

 

Ông Đặng Thanh Tùng - Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước phát biểu khai mạc Triển lãm.

 

Triển lãm bố cục thành 2 chủ đề chính:

Phần I: Từ làng nghề ra phố nghề

Tài liệu trưng bày tại phần này phản ánh nhiều nội dung phong phú xung quanh việc thợ thủ công ở nhiều làng nghề thuộc các tỉnh quanh Hà Nội đã tới làm ăn buôn bán và tạo thành các phố chuyên nghề. Họ hội tụ thành phường nghề và lập đền thờ tổ nghề như ở quê gốc, tạo nên một tầng lớp thị dân với những nhu cầu mới, có tác động sâu sắc đến văn hóa đất Thăng Long.

Dưới triều Nguyễn, mặc dù Thăng Long không còn là Kinh đô, không phải là trung tâm kinh tế nhưng các làng nghề truyền thống vẫn luôn phát triển, cung ứng các vật phẩm cho nhà vua và triều đình. Bên cạnh những chính sách thuế khóa được ban hành thì nhà Nguyễn cũng có những chính sách thiết thực nhằm phát triển nghề thủ công tại vùng đất Thăng Long - Hà Nội. Sau khi Hà Nội trở thành nhượng địa của Pháp, chính quyền thành phố đã quy hoạch và quản lý hoạt động sản xuất, buôn bán đối với nghề thủ công. Sự quy hoạch và những chính sách mới đã làm xáo trộn cuộc sống và hoạt động buôn bán của thành phố vốn đã sinh hoạt và vận hành như thế cả trăm năm. Nhưng đồng thời cũng mang đến những hướng đi và cơ hội mới cho họ từ chính sách khuyến khích phát triển ngành nghề tiểu thủ công nghiệp của chính quyền Pháp.

 

Các đại biểu cắt băng khai mạc Triển lãm.

 

Phần II: Đấu xảo - Tinh hoa làng nghề

Với chính sách khuyến khích phát triển, thợ thủ công của các làng nghề ở Bắc Kỳ nói chung và Hà Nội nói riêng từ bản tính vốn thụ động, thiếu sáng tạo trong sản xuất, đã dần chủ động trong việc đăng kí đưa các sản phẩm của mình tham gia đấu xảo để học hỏi nâng cao tay nghề, cải thiện đời sống. Mặt hàng thủ công mỹ nghệ truyền thống của các làng nghề Hà Nội đã không chỉ có mặt ở các đấu xảo ở thuộc địa Pháp mà còn có mặt ở các nước khác như San Francisco, Hồng - Kông,.. - đánh dấu một bước tiến xa hơn và dài hơn trong hành trình chính phục thị trường nước ngoài của người thợ thủ công Việt – bước ra khỏi đất nước bảo hộ.

 

Triển lãm thu hút được sự quan tâm của đông đảo công chúng.

 

Toàn bộ tài liệu, tư liệu, hình ảnh và hiện vật được trưng bày tại phần này phản ánh hành trình các làng nghề thủ công Việt Nam tham gia chợ đấu xảo trong nước cũng như quốc tế, những bước tiến của người thợ thủ công trên con đường chinh phục thị trường thế giới và chủ động tìm kiếm thị trường, tìm kiếm cơ hội nâng cao tay nghề, phát triển nghề.

 

Nghệ nhân các làng nghề tham gia Triển lãm.

 

Triển lãm “Làng nghề, phố nghề Thăng Long - Hà Nội” diễn ra từ ngày 09/10/2020, tại khu Trưng bày thuộc Trung tâm Lưu trữ quốc gia I, số 05 Vũ Phạm Hàm, phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội.

 

Tú Châu