10:14 AM 21/07/2021  |   Lượt xem: 304  | 

Sự ra đời của Công đoàn Việt Nam có ý nghĩa to lớn, đánh dấu sự lớn mạnh của phong trào công nhân và sự trưởng thành của giai cấp công nhân Việt Nam.

     Trải qua lịch sử 92 năm thành lập (28/7/1929 - 28/7/2021), được Đảng và Bác Hồ lãnh đạo, rèn luyện, Công đoàn Việt Nam không ngừng lớn mạnh và trưởng thành, có những đóng góp to lớn vào thắng lợi vĩ đại của cách mạng Việt Nam, luôn đồng hành với sự phát triển của đất nước qua các thời kỳ.

     Ngay từ những ngày đầu thành lập nước, năm 1947, Chủ tịch Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa đã ký Sắc lệnh số 29/SL ngày 12/3/1947, gồm 10 Chương, 187 Điều quy định về chế độ lao động trong cả nước đối với người làm công ăn lương (tương tự như Luật Lao động ngày nay) (1).  

     Theo Sắc lệnh 29, “Mục đích Sắc lệnh này là để quy định trong toàn cõi Việt Nam những sự giao dịch về việc làm công, giữa các chủ nhân, người Việt Nam hay người ngoại quốc và các công nhân Việt Nam làm tại các xưởng kỹ nghệ, hầm mỏ, thương điếm và các nhà làm nghề tự do”(2).

      Sắc lệnh số 29-SL ngày 12/3/1947 về chế độ lao động  trong cả nước đối với người làm công ăn lương.

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Phủ Thủ tướng, mục lục 1, hồ sơ số 5, tờ 36 – 74

     Sau đó, ngày 5/11/1957, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 108-SL/L.10 ban hành Luật Công đoàn (3).

Sắc lệnh số 108-SL/L.10 ngày 5/11/1957 về ban hành Luật Công đoàn.

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Phủ Thủ tướng, mục lục 1, hồ sơ số 17, tờ 44 - 48

     Luật Công đoàn đầu tiên ra đời nhằm mục đích:“Để định rõ vai trò, nhiệm vụ và quyền hạn của tổ chức Công đoàn trong chế độ dân chủ nhân dân do giai cấp công nhân lãnh đạo, tạo điều kiện thuận lợi cho giai cấp công nhân phát triển và củng cố tổ chức, phát huy tác dụng tích cực của Công đoàn trong công cuộc xây dựng chính quyền, kiến thiết kinh tế, phát triển văn hóa, nhằm củng cố miền Bắc, đưa miền Bắc tiến lên chủ nghĩa xã hội, làm cơ sở cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà và xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh”(4).

     Sắc lệnh số 108-SL/L.10 ngày 5/11/1957 ra đời đánh dấu một bước ngoặt lớn trong việc kiện toàn tổ chức và nâng cao vị thế của Công đoàn, gồm 6 Chương, 22 Điều quy định rõ về vai trò, nhiệm vụ và quyền hạn của tổ chức Công đoàn trong chế độ dân chủ nhân dân do giai cấp công nhân lãnh đạo. Tại Điều 1, Chương I cũng nêu rõ: “Công đoàn là tổ chức của giai cấp công nhân tự nguyện lập ra. Tất cả những người lao động chân tay và lao động trí óc làm công ăn lương, đều có quyền gia nhập Công đoàn”.

     Cách mạng Tháng Tám thành công đã làm cho địa vị của giai cấp công nhân thay đổi căn bản. Do đó, vai trò và nhiệm vụ của tổ chức Công đoàn cũng được thay đổi. Đảng và Chính phủ đã luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi để phát huy quyền dân chủ của công nhân và tác dụng tích cực của tổ chức Công đoàn trong việc tham gia quản lý nền kinh tế, xây dựng chính quyền dân chủ nhân dân; phát huy khả năng sáng tạo và vai trò giám sát của quần chúng lao động nhằm đẩy mạnh thi đua yêu nước, phát triển sản xuất. “Trong các xí nghiệp Nhà nước, Công đoàn thay mặt cho công nhân, viên chức tham gia quản lý xí nghiệp và ký kết hợp đồng tập thể với Giám đốc xí nghiệp...” (Điều 6. Chương II).

     Theo quy định tại Điều 9, Chương II: “...Công đoàn có quyền giám sát việc thi hành các hợp đồng đã ký kết và luật lệ về sản xuất, kinh doanh, về quyền lợi của công nhân, viên chức, chống mọi hành động làm trái chính sách, kế hoạch và pháp luật của Nhà nước”.

      Luật Công đoàn năm 1957 ra đời đã động viên, khuyến khích công nhân, viên chức và người lao động phát huy tinh thần yêu nước trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, vượt mọi khó khăn đẩy mạnh thi đua sản xuất, thực hành tiết kiệm nhằm hoàn thành thắng lợi kế hoạch của Nhà nước.

     Cùng với quá trình đổi mới của đất nước, ngày 30/6/1990, Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ký ban hành Luật Công đoàn số 40-LCT/HĐND8 thay thế cho Luật Công đoàn ngày 5/11/1957 và tiếp theo đó, Luật Công đoàn số 12/2012/QH13 ngày 20/6/2012 được Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký ban hành. Luật này thay thế Luật Công đoàn số 40-LCT/HĐND8 ngày 30/6/1990.

     Với tinh thần yêu nước nồng nàn và sức mạnh đại đoàn kết dân tộc. Công đoàn Việt Nam luôn có những đóng góp quan trọng vào cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, giải phóng giai cấp trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước./.

       ------------------

      Chú thích và tài liệu tham khảo:

     1. Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III, Phông Phủ Thủ tướng, mục lục 1, hồ sơ số  tờ 36 - 74.

     2. Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III, Phông Phủ Thủ tướng, mục lục 1, hồ sơ số  tờ 36.

     3. Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III, Phông Phủ Thủ tướng, mục lục 1, hồ sơ số 17, tờ 44 - 48.

     4. Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III, Phông Phủ Thủ tướng, mục lục 1, hồ sơ số 17, tờ 44.

     

Nguyễn Thị Như Quỳnh (Trung tâm Lưu trữ quốc gia III)