01:06 PM 21/05/2021  |   Lượt xem: 286  | 

Họa sĩ Bùi Trang Chước đã để lại nhiều tác phẩm là mẫu tem, tuy nhỏ bé, nhưng chứa đựng nhiều thông tin, hình ảnh, màu sắc, nghệ thuật vô cùng độc đáo.

     

       Trong cuộc đời sáng tạo nghệ thuật của mình, họa sĩ Bùi Trang Chước (tức Nguyễn Văn Chước) đã sáng tác nhiều tác phẩm mang nhiều giá trị không chỉ trên phương diện nghệ thuật mà còn là những hình ảnh sinh động về lịch sử dân tộc, lịch sử của các ngành nghề, của công tác đối ngoại,… Với biệt tài về đồ họa và cũng là người vẽ tem bưu chính chính thức đầu tiên ở Việt Nam và Đông Dương, họa sĩ Bùi Trang Chước đã để lại nhiều tác phẩm là mẫu tem, tuy nhỏ bé, nhưng chứa đựng nhiều thông tin, hình ảnh, màu sắc, nghệ thuật,…vô cùng độc đáo. Bản gốc những mẫu tem ấy đã được gia đình họa sĩ tin tưởng, gửi tặng Trung tâm Lưu trữ quốc gia III năm 2020.

       Các mẫu tem này đã tái hiện phần nào những mốc sự kiện lịch sử quan trọng của dân tộc Việt Nam như: Cách mạng Tháng Tám; Ngày toàn quốc kháng chiến; Ký kết Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954; Tội ác Mỹ, Diệm ở Phú Lợi (01/12/1958),…

 

Những mẫu tem về chủ đề Kỷ niệm 13 năm ngày Cách mạng tháng Tám 19/8/1945-19/8/1958.

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, khối tài liệu cá nhân Họa sĩ Bùi Trang Chước, SLT363.1-363.8.

 

     Không những vậy, mỗi con tem trong bộ sưu tập còn là thông điệp, tín hiệu, tuyên truyền, phát động, kêu gọi, thúc giục và nâng cao lòng yêu nước trong mỗi người dân trước vận mệnh của dân tộc; vừa là ý chí, quyết tâm đấu tranh vì nền độc lập, tự do, thống nhất Tổ quốc, vừa hăng hái tăng gia sản xuất, xây dựng, kiến thiết nước nhà, đảm bảo hậu phương vững chắc cho tiền tuyến.

     

Mẫu tem về chủ đề Đấu tranh thống nhất.

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, khối tài liệu cá nhân Họa sĩ Bùi Trang Chước, SLT 377-378.

 

     Mặt khác, có nhiều mẫu tem được sáng tác còn góp phần thể hiện hoạt động ngoại giao đa phương vừa là phương tiện gắn kết mối quan hệ giữa Việt Nam với một số quốc gia, tổ chức trên thế giới như bộ tem Việt - Xô - Trung; Hôi nghị cấp cao lần thứ 7 các nước có sử dụng tiếng Pháp;  Hợp tác Việt Nam - Liên minh Châu Âu; Đại hội thể dục thể thao Quân đội 12  nước Xã hội chủ nghĩa năm 1962; Hội nghị công đoàn thế giới lần thứ 1 của những người lao động trẻ tuổi họp ở Paris ngày 14 đến 20/7/1958;…

    

Mẫu tem về chủ đề Việt - Trung - Xô.

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, khối tài liệu cá nhân Họa sĩ Bùi Trang Chước, SLT 254-256.

 

     Ngoài ra, trong bộ sưu tập này, các mẫu tem còn đề cập đến những hoạt động kinh tế, y tế, văn hóa,… của nước ta những năm 50 - 70 thế kỷ XX như: Công trình đường sắt Hà Nội - Mục Nam Quan; Công trình đại thủy nông Bắc Hưng Hải; Phong trào cải cách ruộng đất; Phong trào chống hạn; Ngày thương binh, liệt sĩ; Bổ túc văn hóa;…

   

Bộ tem về chủ đề cống Xuân Quan, công trình Đại thủy nông Bắc Hưng Hải.

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, khối tài liệu cá nhân Họa sĩ Bùi Trang Chước, SLT 470-474.

 

      Thông qua hình ảnh, nét vẽ trong một số con tem khác, chúng ta còn nhận thấy rõ đây còn là một trong những hình thức nhằm tôn vinh, biết ơn, tưởng nhớ các nhân vật nổi tiếng, có ảnh hưởng tới lịch sử, cách mạng Việt Nam: Chủ tịch Hồ Chí Minh; Người con gái đất đỏ - Anh hùng Võ Thị Sáu; nữ Anh hùng Mạc Thị Bưởi; Nhà hoạt động cách mạng Trần Đăng Ninh; Anh hùng lực lượng vũ trang Cù Chí Lan,…

 

Chân dung Anh hùng Võ Thị Sáu trong bộ tem về chủ đề Nam Bộ - Thành đồng Tổ quốc.

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, khối tài liệu cá nhân Họa sĩ Bùi Trang Chước, SLT 418.

 

     Những nét đẹp của quê hương, đất nước, con người dân tộc Việt Nam cũng được họa sĩ mô tả, thể hiện rõ nét, chi tiết trong từng nét vẽ: Thác Bản Giốc, hồ Ba Bể, Chùa Một Cột; trang phục của một số dân tộc; cây chè, quả dừa,…

 

Mẫu tem sự vụ về chủ đề chùa Một Cột.

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, khối tài liệu cá nhân Họa sĩ Bùi Trang Chước, SLT 302.

 

Mẫu tem về chủ đề Chân dung người phụ nữ trong trang phục dân tộc Tày.

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, khối tài liệu cá nhân Họa sĩ Bùi Trang Chước, SLT 380.

    Các hình ảnh, chi tiết trong bộ sưu tập các mẫu tem đều mang nhiều ý nghĩa, có giá trị trong mọi mặt, đồng thời thể hiện những thời khắc lịch sử riêng của dân tộc Việt Nam.Cho đến nay, không ít người, không ít thế hệ vẫn sưu tầm, lưu giữ nhiều ký ức, hoài niệm về những cánh thư với con tem nhiều màu sắc, hình ảnh, chủ đề được khởi nguồn từ những bản thảo của họa sĩ Bùi Trang Chước./.

Đỗ Hương - Trung tâm Lưu trữ quốc gia III