03:22 PM 19/01/2021  |   Lượt xem: 975  | 

Mỗi một kho có những tài liệu lưu trữ mang đặc trưng riêng, nhưng nội dung tài liệu khá phong phú và mang trong mình cả một lịch sử đi cùng với những biến động của đất nước Áo.

(Tiếp theo và hết)

       Kho Lưu trữ tài liệu hành chính (AVA)

       AVA lưu giữ các tài liệu giấy của các cơ quan hành chính Vương triều Habsburg, với tổng số 12.700 mét giá tài liệu; kho này cũng lưu giữ một bộ sưu tập bản đồ và quy hoạch và khoảng 5.000 điều luật và khế ước.

       Khởi nguồn của AVA đến năm 1749 là kho lưu trữ tài liệu của các triều đại được tập hợp và lập nên kho “Chỉ dẫn Nhà nước và biên niên sử”.

       Trận hỏa hoạn ở Dinh thự Tư pháp (Palace of Justice) trong tháng 7/1927 đã khiến lượng tài liệu lưu giữ tại AVA bị giảm đi đáng kể.

       Tài liệu lưu giữ tại AVA hiện nay bao gồm các nhóm tài liệu: Nội vụ, Tư pháp, Giáo dục và tôn giáo, nông nghiệp, thương mại và vận tải, tài liệu lưu trữ của các gia đình quý tộc, bất động sản (Bach, Ferstel, Beck…), tài liệu lưu trữ của các dòng họ (đặc biệt là của gia đình Harrach, Trauttmansdorff, Paar và Hohenwart) và bộ sưu tập các bản đồ và quy hoạch.

       Năm 2003, bộ sưu tập tài liệu nghe nhìn được bảo quản tại đây, chủ yếu là các sưu tập ảnh của Cơ quan Thông tấn liên bang (khoảng 670.000 bức ảnh) được chuyển sang kho này.

       AVA cũng bao gồm một phòng ảnh và sao lưu. Kể từ mùa hè năm 2006, Lưu trữ Nhà nước Áo có thể đáp ứng các nhu cầu của người dùng đối với tài liệu số. Thêm vào đó là việc lựa chọn “các đồ quý” (các tài liệu quý hiếm) từ các sưu tập cá nhân đã được số hóa. AVA cũng chịu trách nhiệm về việc cho mượn tài liệu với Lưu trữ Nhà nước Áo.

       Kho Lưu trữ tài liệu tài chính và kế toán

       Kho Lưu trữ tài liệu kế toán là cơ quan lưu trữ của Phủ Hoàng gia Áo, cơ quan tài chính trung ương của Vương triều Habsburg (1527 - 1848); kho lưu trữ này được đề cập lần đầu tiên trong các văn bản năm 1578 và đây là kho lưu trữ cổ nhất ở Vienna.

       Kho Lưu trữ Tài chính có một vị trí đặc biệt trong lịch sử lưu trữ Áo do từ năm 1832 đến 1856, nhà văn nổi tiếng người Áo Franz Grillparzer (1791 - 1872) là giám đốc. Văn phòng của ông đặt trên tầng hai, bao gồm đồ nội thất ban đầu và bàn làm việc, nơi Grillparzer đã viết một số vở kịch, đã mở cửa cho khách tham quan.

       Văn phòng làm việc của Giám đốc Franz Grillparzer (1791 - 1872) được mở cửa cho khách tham quan.

       Kho Lưu trữ Tài chính, vốn là Kho Lưu trữ của Bộ Tài chính được đặt lại tại Văn phòng Hoàng gia vào năm 1848, chỉ được thành lập vào năm 1892. Đây là nơi lưu trữ các hồ sơ của Bộ Tài chính trong giai đoạn 1848 đến 1918 và Bộ Tài chính Hoàng gia (1868 đến năm 1918) quản lý. Năm 1945, hai kho lưu trữ này được hợp nhất thành một bộ phận của Lưu trữ Nhà nước Áo.

       Tài liệu lưu trữ của Kho Lưu trữ tài liệu tài chính và Kế toán (FHKA) gồm tài liệu của cả cơ quan quản lý tài chính hoàng gia và nhà nước, thương mại, khai thác mỏ, xây dựng, vận tải và các tài liệu giao dịch thanh toán.

       Kho Lưu trữ tài liệu kế toán lưu giữ tài liệu về tài chính của các công chức của hoàng gia và nhà nước, các nghệ sĩ, học giả và nhà khoa học, do đó đây là một kho thông tin thực sự về khía cạnh lịch sử cá nhân, nghiên cứu văn hóa và lịch sử khoa học.

       Kho Lưu trữ tài liệu tài chính và kế toán được cơ cấu như sau: Tài liệu của các cơ quan hành chính của Hoàng thất và hoàng gia (Văn phòng Hoàng gia cũ – Cơ quan tài chính Hoàng gia), Văn phòng Hoàng gia mới (Neue Hofkammer), Văn phòng Hoàng gia – gồm các tài liệu lưu trữ được lựa chọn và bộ sưu tập tài liệu (Hofkammer - Sammlungen und Selekte), Bộ Tài chính Hoàng gia -  các đơn vị (k.k. Finanzministerium - Allgemeine Abteilungen), Lưu trữ Tài chính -  các tài liệu lưu trữ đặc biệt (Finanzarchiv - Sonderbestände), Bộ Tài chính chung của triều đình và Hoàng gia (k. u. k. Gemeinsames Finanzministerium).

       Kho lLu trữ tài liệu kế toán và tài chính có 33.000 mét giá tài liệu tương ứng với 50.000 hộp và cặp, 23.000 sổ sách kế toán, 3.600 điều luật và khế ước, tài liệu cổ nhất có niên đại năm 1170 và 13.000 bản đồ và quy hoạch.

       Kho Lưu trữ Cộng hòa (Archiv der Republik)

       Kho Lưu trữ Cộng hòa, cơ sở được thành lập gắn liền với tòa nhà Lưu trữ Nhà nước mới ở Vienna-Erdberg, là một đơn vị thuộc Cơ quan Lưu trữ Nhà nước Áo kể từ năm 1983.

       Đây là trung tâm nghiên cứu của Áo về lịch sử cận đại, và chịu trách nhiệm lưu trữ, xác định giá trị, loại hủy, tiếp nhận và bảo quản an toàn, bảo mật, bảo quản và tu bổ, biên mục, thu giữ và tạo điều kiện phát huy giá trị tài liệu lưu trữ sản sinh từ các cơ quan trung ương của Áo (các bộ, cơ quan trung ương và đơn vị trực thuộc) kể từ năm 1918.

       Về mặt pháp lý, hoạt động của kho này được Luật Lưu trữ quy định, Công báo Luật Liên bang I số 162/1999, Luật Lưu trữ, Công báo Luật Liên bang II số. 367/2002, và Sắc lệnh về các tài liệu liên bang không có giá trị lưu trữ (Verordnung über nicht archivwürdiges Schriftgut des Bundes), Công báo Luật Liên bang II số. 366/2002 (Luật lưu trữ liên bang, quy định về tài liệu lưu trữ liên bang và tài liệu lưu trữ liên bang không có giá trị lưu trữ).

       Các tài liệu lưu trữ của các cơ quan trung ương Áo (các bộ) do các kho lưu trữ khác của Lưu trữ Nhà nước Áo lưu giữ cho đến năm 1983, do nội dung tài liệu thuộc phạm vi quản lý của các kho này, đã được chuyển đến Kho Lưu trữ Cộng hòa kể từ khi Kho này đặt tại tòa nhà ở Nottendorfer Gasse vào năm 1987. Kể từ đó, tất cả quy định liên quan đến tài liệu lưu trữ đều do Kho này trực tiếp tiếp quản.

       Kho Lưu trữ Cộng hòa có tổng cộng 66.000 mét giá tài liệu, với 22 nhóm hồ sơ. Các nhóm hồ sơ này được phân loại theo nội dung (hiện có hơn 700 tiểu mục), tạo điều kiện cho việc phân bổ nhân lực và trách nhiệm của các bộ phận cũng như định hướng cho độc giả truy cập.

       Trong trường hợp không thể phân chia tài liệu vào bộ phận lưu trữ nào kể từ năm khóa sổ 1918, thì việc phân bổ hồ sơ được quyết định theo từng trường hợp cụ thể. Đây là lý do tại sao Lưu trữ Cộng hòa không giữ bất kỳ hồ sơ nào của lĩnh vực tư pháp và giáo dục có từ thời Đệ nhất Cộng hòa. Những hồ sơ tài liệu này tiếp tục là một phần của Kho Lưu trữ tài liệu hành chính.

       Tương tự như vậy, rất khó để phân chia các tài liệu lưu trữ lĩnh vực vận tải. Ví dụ, một loạt các Điều Luật và khế ước có từ năm 1867 cho tới sau này đã được Kho Lưu trữ Cộng hòa tiếp quản. Dù vậy, tài liệu lưu trữ từ giai đoạn 1938 đến 1945 cũng không thích hợp với việc quản lý hành chính một cách chặt chẽ. Hồ sơ tài liệu không có tính chất quân sự được phân bổ cho các nhóm tài liệu riêng lẻ theo nội dung.

       Kho Lưu trữ Nhà nước I (Haus-, Hof- und Staatsarchiv)

       Kho lưu trữ Nhà nước I do Maria Theresia (Nữ quân vương của Áo (1740-1780)) thành lập năm 1749 là cơ quan lưu trữ trung ương của triều đại Habsburg. Bằng việc thiết lập một kho lưu trữ quy củ đặt tại Vienna để lưu trữ các tài liệu về chủ quyền và nhà nước vốn bị lưu trữ phân tán ở khắp nơi, bà đã tìm cách bảo đảm, giúp cho việc tra tìm các tài liệu pháp lý của triều đại (nếu cần) trở nên dễ dàng hơn.

       Các tài liệu lưu trữ tại Kho Lưu trữ Nhà nước I được phân loại thành 11 nhóm tài liệu, tập trung chủ yếu vào:

       Lịch sử gia tộc Habsburg

       Công việc của các cơ quan đầu não của Hoàng gia và Nội các triều dình

       Chính sách ngoại giao và đối ngoại của chế độ quân chủ kép

       Cơ quan hành chính và tư pháp tối cao của Đế chế La Mã Thần thánh dân tộc Đức, trong đó gia tộc Habsburgs cai trị cha truyền con nối trong nhiều thế kỷ gần như không gián đoạn cho đến khi liên minh các lãnh thổ bị giải thể vào năm 1806.

       Kho Lưu trữ Nhà nước I cũng lưu trữ các tài liệu trữ về sự cai trị và của các dòng họ, các điền trang, một bộ sưu tập các bản thảo, một bộ sưu tập các con dấu và ấn triện cũng như sưu tập bản đồ và quy hoạch.

       Tuy nhiên, điểm nổi bật trong số các "bộ sưu tập" của bộ phận lưu trữ chắc chắn là bộ sưu tập các điều luật và khế ước với nhiều xuất xứ phong phú.

       Lưu trữ Nhà nước I được đặt trong một tòa nhà chức năng được xây dựng từ năm 1899 đến năm 1902 ở quảng trường Minoritenplatz của Vienna; Kho này bao gồm 16.000 mét giá tài liệu lưu giữ 130.000 sổ sách kế toán và hộp tài liệu, 75 000 điều luật và khế ước, 15 000 bản đồ và quy hoạch, khoảng 3 000 tài liệu bản thảo.

       Tài liệu lâu đời nhất là một đạo luật do Louis the Pious (814 - 840) ký vào năm 816. Kho này lưu giữ tài liệu đến năm 1918. Do đó, Kho Lưu trữ Nhà nước I là một trong những kho lưu trữ "lịch sử" đóng của Cơ quan Lưu trữ Nhà nước Áo vì sẽ không có tài liệu lưu trữ được chuyển từ các Bộ của Áo vào kho này.

       Kho Lưu trữ Nhà nước I nắm giữ vai trò rất quan trọng đối với nghiên cứu quốc tế vì phạm vi địa lý rộng lớn và vì sự đa dạng của tài liệu mà kho này lưu giữ. Do phạm vi lãnh thổ của nhà Habsburgs trị vì từ thế kỷ 15 trở về trước và các mối quan hệ rộng trên toàn thế giới của vương triều này, kho lưu trữ thực tế có tài liệu liên quan đến tất cả các lục địa.

       Ngoài cách tiếp cận "cổ điển" thông qua lịch sử ngoại giao và chính trị, các tài liệu lưu trữ của Kho còn cung cấp một lượng thông tin phong phú cho các nghiên cứu liên quan đến văn hóa và xã hội học.

       Lưu trữ Nhà nước II (Kriegsarchiv)

       Với khoảng 180.000 hộp tài liệu và 60.000 sổ sách kế toán để trên 50 km giá tài liệu, Kho Lưu trữ Nhà nước II có thể được xem là kho lưu trữ tài liệu quân sự lớn nhất Trung Âu.

       Bộ sưu tập hơn 600.000 bản đồ và quy hoạch của kho này được xem là lớn nhất ở Áo. Ngoài ra, kho còn lưu giữ bộ sưu tập hơn 400.000 bức tranh.

 Một bức tranh được lưu giữ tại Kho Lưu trữ Nhà nước II.

       Thư viện cũ của Kho Lưu trữ nhà nước II là một trong những nơi có bộ sưu tập phong phú nhất về các tài liệu chuyên ngành cổ về lịch sử quân sự. Kho Lưu trữ nhà nước II (Kriegsarchiv) của Cơ quan Lưu trữ Nhà nước Áo có nguồn gốc từ hai viện: "Hofkriegskanzleiarchiv" (thành lập năm 1711), cơ quan lưu trữ của chính quyền tiền nhiệm, và "Kriegsarchiv" do Archduke Karl thành lập năm 1801 là một cơ quan nghiên cứu của quân đội.

       Tài liệu của Kho Lưu trữ Nhà nước II, bao gồm 22 nhóm hồ sơ, về cơ bản vẫn là hai nội dung lưu trữ khác nhau từ việc hợp nhất hai cơ quan lưu trữ. Nội dung tài liệu được chia thành năm mảng chính sau:

       1. Hồ sơ binh sĩ, sĩ quan, công chức thuộc lực lượng vũ trang từ năm 1740 đến năm 1918; các hồ sơ liên quan đến trang bị quân sự (1789 đến 1958), bao gồm cả tài liệu lưu trữ của Quân đội dưới triều Maria Theresia.

       2. Tài liệu lưu trữ thực địa chiến trường, chẳng hạn như các tài liệu về các hoạt động quân sự của quân đội/tài liệu về chiến trường của Vương triều và Hoàng triều từ thế kỷ 16 đến 1882 (các tài liệu về các trận chiến và quân đội xưa) cũng như về các trận chiến trong Chiến tranh thế giới thứ nhất từ ​​năm 1914 đến năm 1918 (Bộ tư lệnh tối cao của Quân đội, các tài liệu về các trận đánh mới).

       3. Chỉ huy tối cao, chính quyền trung ương, chính quyền các khu vực, lâm thời và lãnh thổ (Allerhöchster Oberbefehl, Zentral-, Mittel- und Territorialbehörden). Nhóm nắm giữ này các tài liệu của các các cơ quan phục vụ Hoàng đế (đặc biệt là Văn phòng Quốc phòng, Văn phòng Tổng tham mưu trưởng và sĩ quan tham mưu), các đơn vị quân đội trung ương (Hofkriegsrat - 1557 đến 1848, Bộ Chiến tranh - 1848 đến 1918, Bộ Quốc phòng - 1868 đến năm 1918) và một số cơ quan chính quyền khác, tổ chức và tư lệnh vùng khác như Văn phòng Thương binh, Hội đồng quân sự Tông Tòa, các đơn kỹ thuật và pháo binh, các cơ sở huấn luyện và đào tạo quân sự, các sơ sở của thương binh, tướng lĩnh và cơ sở quân sự ở các khu vực.

       4. Hải quân và không quân (thế kỷ XIX và XX)

       5. Các bộ sưu tập, đặc biệt là bộ sưu tập bản đồ và quy hoạch, bộ sưu tập tranh ảnh, bộ sưu tập bản thảo và các ghi chép quan trọng về quân sự. Kho Lưu trữ nhà nước II là một kho lưu trữ "lịch sử". Các tài liệu lưu trữ công được lưu giữ ở đây, đặc biệt là tài liệu về sự sụp đổ của đế chế Áo-Hung vào cuối Thế chiến I (1918). Các bộ sưu tập chịu sự quản lý của Kho Lưu trữ nhà nước II vẫn tiếp tục được thu thập.

       Thư viện

       Với kho sách khoảng 800 000 cuốn, thư viện của Cơ quan Lưu trữ Nhà nước Áo là một trong những thư viện lớn của Áo. Thư viện này là một bộ phận không thể tách rời đối với và trên các hồ sơ lưu trữ. Với định hình hiện tại, thư viện của Cơ quan Lưu trữ Nhà nước Áo bổ sung thêm hoạt động bằng cách liên kết với các thư viện độc lập có bộ danh mục tài liệu sở hữu khác nhau.

       Do việc nghiên cứu tài liệu thường yêu cầu người dùng tham khảo tài liệu ở nhiều danh mục nhau. Để biết thêm thông tin về vấn đề này, có thể tham khảo Cách sử dụng thư viện. Các hoạt động bổ sung tài liệu mới từ năm 1995 trở đi đã được đưa lên trên danh mục trực tuyến chung.

       Đối với việc tìm kiếm tài liệu của Thư viện Hành chính (Administrative Bibliothek) cho đến năm 1945 và của Kho Lưu trữ nhà nước II đến năm 1923, cũng đã được đưa lên khai thác trực tuyến từ tháng 4/2007 với tên gọi là Kat-zoom:

       Thư viện hành chính đến năm 1945 Danh mục tài liệu/tác giả;

       Thư viện Hành chính đến năm 1945 Danh mục tài liệu;

       Thư viện của Kho Lưu trữ nhà nước II đến năm 1923 Danh mục tài liệu/tác giả;

       Nội dung và trích yếu, các tài liệu lưu trữ tập trung vào những nội dung sau:

       Lịch sử Áo (đặc biệt là lịch sử của gia tộc Habsburg và chính sách đối ngoại của Áo);

       Lịch sử của Đế chế La Mã Thần thánh dân tộc Đức;

       Cuộc chiến và lịch sử quân sự;

       Công nghệ quân sự;

       Lịch sử của các đảng phái chính trị, luật pháp, hành chính và chuyển giao;

       Nghiên cứu lưu trữ;

       Gia huy và gia phả;

       Địa lý.

       Một thư viện truy cập mở trong phòng tra cứu mục lục tài liệu đảm bảo tra tìm nhanh chóng tiêu đề, sách tham khảo và sách chỉ dẫn quan trọng.

       Cơ quan Lưu trữ Hungary (tại Áo)

       Khi chế độ quân chủ kép sụp đổ vào năm 1918, hai nhà nước Áo và Hungary đã tham gia vào các cuộc đàm phán kéo dài về tương lai của các kho lưu trữ vốn là kho lưu trữ "chung" (Hoàng thất và Hoàng gia) kể từ Thỏa hiệp ("Ausgleich") năm 1867, chẳng hạn như Lưu trữ Nhà nước I, Lưu trữ tài liệu tài chính Áo (Reichsfinanzarchiv) và Lưu trữ Nhà nước II (Kriegsarchiv).

       Các cuộc đàm phán đã được kết thúc bằng một thỏa hiệp, Thỏa thuận Baden về Lưu trữ (Badener Archivabkommen) ngày 28 tháng 5 năm 1926. Theo đó, sổ đăng ký và tài liệu lưu trữ của các chính quyền chung trước đây (Archive und Registnticn der ehemals gemeinsamen Behörden) trong giai đoạn năm 1526 đến 1918 là không thể tách rời về mặt vật lý, số lượng tài liệu này vẫn được lưu giữ ở Vienna (Áo) nhưng đã được cấu thành di sản tri thức chung (Patrimoine intelligenceuel) của cả hai quốc gia kể từ đó.

       Hungary có quyền có được cơ quan lưu trữ thứ 2 ở Vienna - đây là cơ quan hợp tác quản lý và biên mục “các tài liệu lưu trữ chung". Cho tới hiện tại, cơ quan lưu trữ của hai nước vẫn làm việc dưới hình thái này tại Vienna theo Thỏa thuận Baden về Lưu trữ, một tại Lưu trữ Nhà nước I (đồng thời quản lý luôn Kho lưu trữ tài liệu Kế toán và Tài chính), còn lại tại Lưu trữ Nhà nước II. Các nhân viên lưu trữ tại hai cơ quan này phụ trách việc biên mục và khai thác "tài liệu chung", thực hiện bảo hiểm tài liệu lưu trữ (ghi vi phim) và tư vấn cho các nhà nghiên cứu khai thác tài liệu về lịch sử Hungary.

       Tài liệu tham khảo:

       https://www.statearchives.gv.at/

Thu Hà (Trung tâm Lưu trữ quốc gia tài liệu điện tử - lược dịch)