11:32 AM 29/06/2021  |   Lượt xem: 244  | 

Các Lưu trữ Nhà nước Liên bang là bộ phận quan trọng trong hệ thống các cơ quan lưu trữ của Nga, là trung tâm nghiên cứu, trung tâm thông tin, văn hóa và lịch sử mang ý nghĩa quốc gia và quốc tế. Các Lưu trữ Nhà nước Liên bang nằm dưới sự quản lý trực tiếp của Cơ quan Lưu trữ Liên bang Nga. Nước Nga có 15 cơ quan Lưu trữ Nhà nước Liên bang như vậy, bảo quản hơn 41,6 triệu hồ sơ lưu trữ. Tài liệu bảo quản tại các Lưu trữ Nhà nước Liên bang có ý nghĩa lịch sử và văn hóa quan trọng, tạo thành quần thể lưu trữ liên kết với nhau chứa đựng khối lượng thông tin toàn diện và độc đáo.

     Trung tâm của quần thể này là những tài liệu lưu trữ ghi lại hoạt động của chính quyền tối cao và trung ương, các cơ quan hành chính của Nga từ thời kỳ bắt đầu hình thành nên hệ thống nhà nước Nga cho đến ngày nay. Tài liệu trên nhiều vật mang tin khác nhau, từ giấy da cho tới các tài liệu hành chính hiện đại trên giấy, đĩa com-pắc… đều được bảo quản tại các cơ quan lưu trữ này.

     1. Lưu trữ nhà nước Liên bang Nga NGA (GARF)

Tòa nhà chính của Lưu trữ Nhà nước Liên bang Nga tại Bol'shaya Pirogovskaya ul., 17, Mát-xcơ-va.

     Lưu trữ Nhà nước Liên bang Nga có trụ sở tại Mát-xcơ-va được thành lập năm 1992 sau khi sáp nhập Lưu trữ Nhà nước trung ương về Cách mạng tháng Mười của Liên Xô (TsGAOR) và Lưu trữ NTòa nhà chính của Lưu trữ Nhà nước Liên bang Nga tại Bol'shaya Pirogovskaya ul., 17, Mát-xcơ-vahà nước trung ương của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô Viết Liên bang Nga (TsGA). TsGAOR và TsGA lần lượt được thành lập vào năm 1920 và 1957 và khối tài liệu của hai cơ quan lưu trữ này là cơ sở hình thành nên Lưu trữ Nhà nước Liên bang Nga (GARF) ngày nay. GARF là một trong những kho lưu trữ lớn nhất của Nga. Tại đây bảo quản hơn 5,8 triệu tài liệu, hiện vật ghi lại lịch sử đất nước từ năm 1800 cho đến nay. Trong số đó có các tài liệu của các cơ quan, tổ chức thuộc nhà nước hoàng gia Nga, bao gồm cả những tài liệu có trong cuộc điều tra chính trị và tài liệu về việc duy trì, xây dựng và tổ chức Chính phủ Lâm thời Nga của các tù nhân, tài liệu lưu trữ về lịch sử của Đế chế Ba Lan, Bạch vệ và sự di cư của người Nga, tài liệu về các cơ quan tối cao của chính phủ và chính quyền Liên Xô, Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô Viết Liên bang Nga và Liên bang Nga từ năm 1917 cho đến nay.

     GARF còn lưu trữ tài liệu cá nhân của các thành viên gia đình hoàng gia, các cá nhân tiêu biểu, phông lưu trữ của các đảng chính trị, các tổ chức công thuộc các thời kỳ khác nhau của lịch sử trong nước cũng như bộ sưu tập phong phú nhất các ấn bản in, tờ rơi, áp phích, ảnh và tác phẩm nghệ thuật.

     2. Lưu trữ Luật lịch sử nhà nước NGA (RGADA)

 

Tòa nhà Lưu trữ Luật Lịch sử Nhà nước Nga tại Mát-xcơ-va.

     Lưu trữ Luật Lịch sử Nhà nước Nga (RGADA) có trụ sở ở Mát-xcơ-va là lưu trữ có lịch sử lâu đời nhất của Nga. Cơ quan Lưu trữ này được thành lập trên cơ sở hợp nhất Kho Lưu trữ chính ở Mát-xcơ-va của Bộ Ngoại giao (MID) (giai đoạn từ năm 1724 đến năm 1832 gọi là Lưu trữ Mát-xcơ-va của Cơ quan Ngoại giao), Lưu trữ Bộ Ngoại giao (1834 – 1918), Lưu trữ Mát-xcơ-va của Bộ Tư pháp (từ 1852), Chi nhánh Mát-xcơ-va của Lưu trữ Bộ Triều đình (từ năm 1869) và Lưu trữ Mốc phân giới (từ năm 1768). Vào năm 1925, các cơ quan lưu trữ này (trừ Lưu trữ Mốc phân giới) cùng với cơ quan lưu trữ của Văn phòng Hội đồng Mát-xcơ-va và Lưu trữ quốc gia về nguồn gốc cá nhân và tu viện được hợp nhất thành Chi nhánh Mát-xcơ-va của Lưu trữ Lịch sử Trung ương Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô Viết Liên bang Nga, đến năm 1931 được đổi tên thành Lưu trữ Nhà nước thời kỳ Phong kiến và Chế độ nông nô (GAFKE). Từ năm 1938 đến năm 1939, Lưu trữ Mốc phân giới được sáp nhập vào GAFKE. Năm 1941, GAFKE được đổi tên thành Lưu trữ Luật Lịch sử Nhà nước Nga (RGADA).

     RGADA có khoảng 3,3 triệu tài liệu sản sinh trong giai đoạn từ thế kỷ thứ X đến đầu thế kỷ XX. Tài liệu đang được bảo quản tại RGADA gồm các bộ sưu tập độc đáo về lịch sử trong nước, tài liệu về các cơ quan của chính quyền tối cao, trung ương và địa phương của Nhà nước Nga và Đế quốc Nga; các phông lưu trữ của các cơ quan về mốc địa giới trung ương của Nga từ thế kỷ XVIII đến đầu thế kỷ XX, tài liệu cá nhân và gia đình của các cá nhân, học giả, gia đình danh giá, tài liệu lưu trữ về tài sản, gia sản, tu viện, dòng họ; bộ sưu tập bản đồ, bản thảo cùng với sách trong nước, sách ngoại văn với những ấn bản hiếm từ thế kỷ XV đến thế kỷ XIX.

     3. Lưu trữ Lịch sử nhà nước Nga (RGIA)

Tòa nhà Lưu trữ Lịch sử Nhà nước Nga tại Xanh Pê-téc-bua.

     Tiền thân của Lưu trữ Lịch sử nhà nước Nga là Cục Lưu trữ của Thượng viện, Chế độ nông nô, Hội đồng nhà nước và các Bộ thuộc Đế chế Nga hình thành vào giai đoạn từ thế kỷ XVIIII đến đầu thế kỷ XIX, sau đó được sáp nhập với Phông Lưu trữ Nhà nước (EGAF) vào năm 1918. Đến năm 1925, Lưu trữ Lịch sử Trung ương Lê-nin Grat và Lưu trữ Lịch sử Trung ương Mát-xcơ-va hợp nhất với nhau thành Lưu trữ Lịch sử Trung ương, có chi nhánh ở Lê-nin Grat (LOTsIA) và chi nhánh ở Mát-xcơ-va. Đến năm 1934, LOTsIA tách làm bốn cơ quan lưu trữ độc lập. Năm 1941, Lưu trữ Lịch sử Nhà nước Trung ương của Liên Xô ở Lê-nin Grat được thành lập trên cơ sở hợp nhất hai trong bốn lưu trữ này – Lưu trữ Chính trị, Văn hóa, Dịch vụ Nội địa và Lưu trữ Kinh tế quốc gia. Đến năm 1961, được đổi tên thành Lưu trữ Lịch sử nhà nước Trung ương Liên Xô và đến năm 1992 thì có tên như ngày nay.

     Lưu trữ Lịch sử Nhà nước Nga bảo quản khoảng 6,6 triệu tài liệu ghi lại lịch sử dân sự nước Nga từ đầu thế kỷ XIX đến năm 1917. Tài liệu được sản sinh bởi các cơ quan thuộc chính phủ tối cao và các cơ quan trung ương của Đế quốc Nga (Ủy ban Bộ trưởng, Hội đồng Bộ trưởng, Hội đồng Nhà nước, Duma Nhà nước, Thượng viện, Hội đồng, các bộ…) đều được lưu trữ tại đây. RGIA còn lưu giữ các bộ sưu tập sách viết tay từ thế kỷ XIV đến đầu thế kỷ XX, hiến chương, bản đồ, bản vẽ xây dựng và ảnh, tài liệu của các công ty cổ phần tư nhân, công ty công nghiệp và thương mại, ngân hàng, các công ty đường sắt, tàu thủy và bảo hiểm. Nó cũng lưu giữ các phông lưu trữ của các tổ chức khoa học, văn hóa và giáo dục, nghệ thuật và từ thiện, các phông lưu trữ cá nhân của những cá nhân tiêu biểu của Nga, các ấn bản in hiếm.

     4. Lưu trữ lịch sử quân sự nhà nước Nga (RGVIA)

Lưu trữ Lịch sử Quân sự Nhà nước Nga nằm trong Cung điện của Peter Đại đế bên bờ sông Iauza tại Mát-xcơ-va.

     Lưu trữ Lịch sử Quân sự Nhà nước Nga (RGVIA) nằm trong Cung điện của Peter Đại đế bên bờ sông Iauza (Lefortovskoe), là một trong những lưu trữ lâu đời nhất của nước Nga. Nó mang đậm dấu ấn kiến trúc của thế kỷ thứ XVII – VIX. Lịch sử của RGVIA bắt đầu từ Nghị định của Hoàng đế Pavel I ban hành ngày 8 tháng 8 năm 1797 về việc thành lập môt Kho bản đồ của riêng Hoàng đế. Kho lưu trữ được hình thành từ tài liệu của các lưu trữ quân sự thời kỳ nước Nga trước cách mạng và tài liệu của Bộ Quân sự thời kỳ Chiến tranh Thế giới thứ nhất từ 1914 đến 1918. Năm 1925, Lưu trữ Lịch sử Quân sự nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô Viết Liên bang Nga với chi nhánh ở Lê-nin Grat được thành lập. Năm 1933, cơ quan lưu trữ này được đổi tên thành Lưu trữ Lịch sử Quân sự Trung ương Liên Xô, năm 1941 đổi tên thành Lưu trữ Lịch sử Quân sự Nhà nước Trung ương Liên Xô (RsGVIA USSR), và từ năm 1992 đổi tên thành Lưu trữ Lịch sử Quân sự Nhà nước Nga (RGVIA) như ngày nay.

     RGVIA bảo quản hơn 3,4 triệu tài liệu về lịch sử quân sự của Nga từ thời kỳ Peter Đại đế xây dựng quân đội chuyên nghiệp Nga vào cuối thể kỷ XVII cho đến khi tan rã vào tháng 3 năm 1918. Phông lưu trữ của RGVIA gồm các tài liệu về tổ chức hành chính và lãnh thổ và tình trạng kinh tế của Đế quốc Nga, những mô tả về quân sự, số liệu thống kê, địa lý, địa hình, kinh kế của các vùng, quận huyện, tỉnh thành, khu vực cũng như tài liệu bản đồ, đồ họa. RGVIA cũng lưu giữ tài liệu cá nhân của các tướng lĩnh quân đội và các nhà quản lý quân sự, các chiến lược gia, nhà sử học, nhà văn mà hoạt động của họ có liên quan đến lịch sử quân sự của nước Nga. RGVIA còn bảo quản hơn 60 nghìn cuôn sách và tạp chí quân sự xuất bản từ năm 1667 cho đến ngay, bao gồm các những xuất bản phẩm ra nước ngoài.

(Còn nữa)

Huyền Linh