09:47 AM 05/10/2021  |   Lượt xem: 187  | 

Các tài liệu lưu trữ phản ánh một cách tương đối đầy đủ thân thế, sự nghiệp, cuộc đời hoạt động của Giáo sư Vũ Khiêu.

Chân dung GS. AHLĐ Vũ Khiêu. Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, phông GS. AHLĐ Vũ Khiêu, hồ sơ 01.

   Giáo sư, Anh hùng lao động Vũ Khiêu (GS. AHLĐ), tên thật là Đặng Vũ Khiêu, sinh ngày 19/9/1916 tại làng Hành Thiện, xã Xuân Hồng, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định - một vùng đất có bề dày truyền thống hiếu học và cách mạng. Giáo sư tham gia cách mạng từ  tháng 4/1945 và đã trải qua nhiều chức vụ trong Đảng và chính quyền như: Bí thư Đảng Đoàn Sở Văn hoá Khu 14 – Giám đốc Sở Thông tin khu 14 năm 1947, Bí thư Đảng Đoàn Sở Văn hoá Liên khu 10 – Giám đốc Sở Thông tin Liên khu 10 năm 1949, Bí thư Đảng uỷ Sở Văn hoá Việt Bắc – Giám đốc Sở Thông tin Việt Bắc năm 1951, Phó Trưởng ban Tuyên huấn kiêm Phó Trưởng ban Chính đảng khu thuộc khu uỷ Tây Bắc năm 1953, Bí thư Đảng uỷ Thông tấn xã Việt Nam – Phó Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam năm 1956, Phó viện trưởng Viện triết học năm 1966, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học xã hội kiêm Viện trưởng Viện Xã hội học năm 1977, Năm 1987 nghỉ quản lý làm chuyên gia cao cấp của Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân văn quốc gia [1].

Quyết định số 12-CP ngày 18/1/1966 của Hội đồng Chính phủ về việc bổ nhiệm ông Vũ Khiêu giữ chức Viện phó Viện Triết học thuộc Viện khoa học xã hội 2. Nguồn: Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III, phông Phủ Thủ tướng, mục lục 1, hồ sơ 1174, tờ 24.

   

Là một tấm gương lao động, đầy nhiệt tình, tâm huyết và đam mê nghiên cứu không biết mệt mỏi, sau khi nghỉ hưu, Giáo sư vẫn tiếp tục tham gia chủ trì nghiên cứu hàng loạt những công trình khoa học lớn của đất nước về các vấn đề văn hoá Việt Nam và các nước trên thế giới. Tiêu biểu nhất là công trình Bàn về Văn hiến Việt Nam với hơn 1500 trang phản ánh tiến trình phát triển của Văn hiến Việt Nam qua các giai đoạn lịch sử. Bên cạnh đó, Giáo sư Vũ Khiêu còn biên soạn, tham gia biên soạn nhiều công trình nghiên cứu về Hà Nội như: Tổng tập Nghìn năm văn hiến Thăng Long, Bách khoa thư Hà Nội

   Ngoài ra, Giáo sư đã trực tiếp biên soạn nhiều văn bia, văn tế, hoành phi, câu đối… cho gần ba chục đền liệt sĩ ở Hà Nội và trên cả nước để ca ngợi, tri ân những vị anh hùng dân tộc và những liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập – tự do của Tổ quốc.

   Ghi nhận những đóng góp to lớn cho khoa học xã hội và nhân văn nước ta, GS. AHLĐ Vũ Khiêu đã được Đảng, Nhà nước tặng thưởng nhiều danh hiệu cao quý: Giải thưởng Hồ Chí Minh về lĩnh vực khoa học và công nghệ (1996); Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới (2000), Huân chương Độc lập hạng Nhất (2006); năm 2010, tại Đại hội thi đua yêu nước của Thủ đô Hà Nội, GS. AHLĐ Vũ Khiêu được vinh danh là “Công dân tiêu biểu của Thủ đô” trong dịp kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội …

 

Quyết định số 810/2006/QĐ-CTN ngày 10/7/2006 của Chủ tịch nước về việc tặng  thưởng Huân chương Độc lập hạng  nhất cho ông Đặng Vũ Khiêu (từ Vũ Khiêu), Giáo sư, Viện Khoa học Việt Nam [3]. Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, phông Chủ tịch nước, hồ sơ 217, tờ 01.

   Năm 2011, Giáo sư, Anh hùng lao động (GS. AHLĐ) Vũ Khiêu đã trao tặng cho Trung tâm Lưu trữ quốc gia III 207 hồ sơ có thời gian từ năm 1960 - 2008, trong đó có hơn 2.500 tờ bản thảo viết tay, 200 bài viết, hơn 700 câu đối, bài dịch và nhiều bản thảo sách, đề cương nghiên cứu của Giáo sư về nhiều lĩnh vực khác nhau. Các tài liệu đã được Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước chỉnh lý, sắp xếp khoa học và được biên soạn thành cuốn mục lục Phông Giáo sư, Anh hùng Lao động Vũ Khiêu, để phục vụ cho công tác bảo quản và phát huy giá trị tài liệu, được chia thành các nhóm chính sau:

 

Mục lục tài liệu Phông GS. AHLĐ Vũ Khiêu.

   - Tài liệu về tiểu sử của GS. AHLĐ Vũ Khiêu (từ hồ sơ 01 - 02) gồm hộ chiếu ngoại giao, lý lịch Đảng, Quyết định về việc phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, Quyết định về việc nghỉ hưu và một số tài liệu về Gia phả dòng họ Đặng Vũ năm 1994-1998;

 

Một số tài liệu cá nhân của GS. AHLĐ Vũ Khiêu. [4]

 

   - Tài liệu nghiên cứu của GS. AHLĐ Vũ Khiêu (từ hồ sơ 03 - 72) gồm các tài liệu về triết học, tôn giáo, đạo đức, xã hội, văn hoá, mỹ học và các vấn đề khác…như: Đề tài nghiên cứu khoa học Chủ nghĩa Mác – Lê nin bàn về tôn giáo và hệ tư tưởng (tập 1) do GS. Vũ Khiêu biên soạn năm 1993 (Tác giả Nguyễn Tài Thư chủ nhiệm đề tài); Cuốn sách Nho giáo và phát triển ở Việt Nam của GS. Vũ Khiêu năm 1995; Bài viết Quan hệ giữa phát triển kinh tế và phát huy đạo đức trong thời đại mới của GS. Vũ Khiêu; Cuốn sách Từ đề cương văn hoá Việt Nam đến nhiệm vụ khao học xã hội hiện nay của GS. Vũ Khiêu năm 1985; Văn tế truy điệu 2 triệu dân chết đói tháng 3/1945 của GS. Vũ Khiêu…

   - Tài liệu về công vụ của GS. AHLĐ Vũ Khiêu (từ hồ sơ 73 - 79)  gồm tài liệu về cơ cấu, nhiệm vụ của Ban Xã hội học; thành lập Hội đồng tư vấn khoa học công nghệ chuyên ngành xác định các đề tài khoa học và công nghệ cấp Thành phố (do GS. Vũ Khiêu làm Chủ tịch Hội đồng…);

   - Tài liệu sưu tầm của GS. AHLĐ Vũ Khiêu (từ hồ sơ 80 - 200) gồm tài liệu của nhiều tác giả về các vấn đề triết học, tôn giáo, đạo đức, xã hội, văn hoá  và các vấn đề khác như: Bản dịch về Chủ nghĩa Mác và lý luận về nhân cách của tác giả Trương Xuân Bưởi va Vũ Hoàng dịch năm 1969, Đề cương về bộ phận nghiên cứu tôn giáo của tác giả Nguyễn Văn Hàm năm 1977…

   - Bài viết của tác giả khác gửi GS. AHLĐ Vũ Khiêu và viết về GS. AHLĐ Vũ Khiêu (từ hồ sơ 201 - 207): gồm bức hoạ về Giáo sư; tập thơ bạn bè gửi Giáo sư nhân dịp 80 tuổi; và một số bài viết như: Vũ Khiêu – Muôn dặm hải hồ những nhớ mắt ai xanh; Vũ Khiêu – Triết gia hay thi sĩ

   Các tài liệu lưu trữ cũng như các công trình nghiên cứu khoa học của GS. AHLĐ Vũ Khiêu có giá trị trên nhiều mặt văn hoá, xã hội học, khoa học, lịch sử… đã phản ánh một cách tương đối đầy đủ và trọn vẹn về thân thế, sự nghiệp, cuộc đời hoạt động của Giáo sư. Đây là nguồn tài liệu quý khi nghiên cứu về quá trình lao động, sáng tạo khoa học của GS. AHLĐ Vũ Khiêu, góp phần làm phong phú thêm nguồn tư liệu về khoa học xã hội cho các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước; đồng thời, làm phong phú thêm thành phần Phông lưu trữ cá nhân thuộc Phông Lưu trữ quốc gia Việt Nam.

   Như một nén tâm nhang tưởng nhớ, tri ân những đóng góp lớn lao của GS. AHLĐ Vũ Khiêu đối với sự nghiệp lưu trữ nước nhà. Hôm nay, lật lại những trang tài liệu lưu trữ phông cá nhân  GS. AHLĐ Vũ Khiêu, chúng tôi – những người làm công tác lưu trữ tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III xin kính cẩn tiễn biệt Ông.

--------------------

Chú thích:

1. Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, phông Chủ tịch nước, hồ sơ 217, tờ 07-08.

2. Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III, phông Phủ Thủ tướng, Mục lục 1, hồ sơ 1174, tờ 24.

3. Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, phông Chủ tịch nước, hồ sơ 217, tờ 01.

4. Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, phông GS. AHLĐ Vũ Khiêu, hồ sơ 01.

Trần Thị Hoàn (Trung tâm Lưu trữ quốc gia III)