11:04 AM 05/10/2021  |   Lượt xem: 323  | 

Trải qua những năm tháng sống và lao động nghệ thuật hết mình, nhà thơ Xuân Quỳnh đã để lại cho đời nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật đáng quý.

   Ngày 06/10/2019, đúng sinh nhật nữ sĩ Xuân Quỳnh, Google thay đổi logo trang chủ với hình ảnh Xuân Quỳnh được vẽ lại, bên những cuộn sóng biển xanh, mây trời "thuyền và biển". 

Hình ảnh nữ thi sĩ Xuân Quỳnh trên Google Doodlel ngày 06/10/2019.

   Sau cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn và cố họa sĩ Bùi Xuân Phái, Xuân Quỳnh là danh nhân Việt Nam thứ 3 và là nữ thi sĩ Việt Nam đầu tiên được Google vinh danh.

   Google đánh giá về nhà thơ: Xuân Quỳnh là một trong những nhà thơ tiêu biểu nhất của văn học Việt Nam với những vần thơ gắn liền dòng chảy văn nghệ và đời sống tinh thần của nhiều thế hệ người Việt.

 

Chân dung nhà thơ Xuân Quỳnh, năm 1985 .(1)

   Cuộc đời của nhà thơ Xuân Quỳnh

   Nhà thơ Xuân Quỳnh tên thật là Nguyễn Thị Xuân Quỳnh (1942 -1988); quê xã La Khê, huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Đông (nay là huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội). Xuân Quỳnh lớn lên giữa một thời kỳ đất nước đang phải đương đầu với muôn vàn khó khăn về kinh tế và chiến tranh. Mồ côi mẹ từ nhỏ, tuổi thơ của nữ thi sĩ Xuân Quỳnh trôi qua trong nghèo nàn, cơ cực, thiếu thốn cả về vật chất lẫn tình cảm. Thuở bé, tại ngôi làng hiền hòa, nhỏ bé bên bờ sông Nhuệ, Xuân Quỳnh gần như chỉ gắn bó và sống với tình cảm yêu thương và đùm bọc của bà nội và chị gái Đông Mai.

Ngôi nhà ngói cổ 5 gian tại làng La Khê, Hà Đông, nơi nhà thơ Xuân Quỳnh sinh sống cùng bà nội thuở nhỏ .(2)

 

   Đến năm 1973, nhà thơ Xuân Quỳnh làm biên tập viên cho Nhà xuất bản Tác phẩm mới. Tại đây chị đã gặp và kết hôn với nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ.

 

Nhà thơ Xuân Quỳnh và nhà viết kịch Lưu Quang Vũ, năm 1985. (3)

 

Nhà thơ Xuân Quỳnh chụp với gia đình tại nhà riêng.

  (Từ phải qua trái con trai Lưu Minh Vũ, nhà thơ Lưu Quang Vũ, nhà thơ Xuân Quỳnh, con trai Lưu Tuấn Anh, con trai Lưu Quỳnh Thơ). (4)

 

   Thời gian đầu chung sống, nếu như Lưu Quang Vũ phải làm đủ nghề để kiếm sống tạm qua ngày, từ vẽ quảng cáo pano, in bưu thiếp, bồi giấy để làm bìa, trang trí, xếp đặt cho những cuộc trưng bày triển lãm thì Xuân Quỳnh cũng phải tìm đủ mọi cách để duy trì sinh hoạt của gia đình. Xuân Quỳnh xoay xở kiếm được nhiều việc làm thêm. Chị là một phụ nữ tài năng, thông minh, yêu thương và hy sinh quên mình cho chồng con.

   Ngoài gia đình, Xuân Quỳnh còn dành một niềm trân quý vô bờ đối với chị gái Đông Mai của mình. Đông Mai là một giáo viên dạy văn, bà là người duy nhất gắn bó với nhà thơ Xuân Quỳnh, chia sẻ nhiều nỗi niềm riêng tư trong cuộc sống trong quãng thời gian hai chị em xa nhau.

 

Hai chị em nhà thơ Xuân Quỳnh và chị gái Đông Mai chụp ảnh lưu niệm Hà Nội năm 1960.(5)

 

Những bức thư nhà thơ Xuân Quỳnh viết cho chị gái Đông Mai trong thời gian hai chị em xa cách.(6)

 

   Sự nghiệp của nhà thơ Xuân Quỳnh

   Tháng 02 năm 1955, Xuân Quỳnh được nhận vào Đoàn Văn công nhân dân Trung ương. Vốn có năng khiếu, lại thông minh, xinh đẹp, Xuân Quỳnh đã nhanh chóng chiếm được cảm tình của mọi người và ở đây Xuân Quỳnh được đào tạo thành diễn viên múa chuyên nghiệp đầy triển vọng. Trong sự nghiệp múa, Xuân Quỳnh đã nhiều lần được đi biểu diễn ở nước ngoài và được dự Đại hội Thanh niên Sinh viên thế giới vào năm 1959 tại Viên (Áo).

   Từ Đoàn ca múa nhạc Trung ương, năm 1962-1963, Xuân Quỳnh bước vào một chặng đường mới của cuộc đời, tham gia vào sự nghiệp văn thơ và khóa học đầu tiên tại Trường bồi dưỡng những người viết văn trẻ (khóa I) của Hội Nhà văn Việt Nam. Từ năm 1964 trở đi, Xuân Quỳnh là biên tập viên Báo Văn nghệ; Nhà xuất bản Tác phẩm mới. Tại Đại hội các nhà văn Việt Nam lần thứ III, Xuân Quỳnh được bầu vào Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam.

   Thơ của Xuân Quỳnh rất tinh tế và giàu trữ tình. Thơ Xuân Quỳnh thường viết về tình yêu, những tình cảm gần gũi, thân quen, bình dị và trong sáng của đời sống hàng ngày, biểu lộ những rung cảm và khát vọng của một trái tim phụ nữ chân thành và sâu lắng. Những bài thơ Xuân Quỳnh thường có một vẻ đẹp giản dị và rất giàu nữ tính.

 

Một số tác phẩm của Nhà thơ Xuân Quỳnh .(7)

 

   Nhiều bài thơ của Xuân Quỳnh đã đi vào lòng biết bao nhiêu thế hệ như: Sóng; Thuyền và biển; Thơ tình cuối mùa thu; Tự hát; Hoa cỏ may, Nói cùng anh; Mẹ của anh; Bàn tay em...Trong đó, bài thơ Sóng là một trong những bài thơ đặc sắc về tình yêu, là bài thơ hay nhất của Xuân Quỳnh.

   Trải qua những năm tháng sống và lao động nghệ thuật hết mình, nhà thơ Xuân Quỳnh đã để lại cho đời nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật đáng quý. Bà được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2001. 

   Những bức ảnh, bức thư viết tay và những tư liệu của nhà thơ Xuân Quỳnh được gia đình nâng niu, giữ gìn cẩn thận, được sắp xếp, chỉnh lý khoa học và bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước. Đây là nguồn tài liệu quý, có giá trị văn học, nghệ thuật, phản ánh quá trình lao động, sáng tạo của nhà thơ Xuân Quỳnh, có ý nghĩa nghiên cứu về cuộc đời, hoạt động, đóng góp của nhà thơ đối với văn học, nghệ thuật nước nhà.

-------------------

Chú thích và tài liệu tham khảo:

1. Trung tâm lưu trữ quốc gia III, Phông Nhà thơ Xuân Quỳnh, hồ sơ số 42, tờ 1.

2. Trung tâm lưu trữ quốc gia III, Phông Nhà thơ Xuân Quỳnh, hồ sơ số 28, tờ 1.

3. Trung tâm lưu trữ quốc gia III, Phông Nhà thơ Xuân Quỳnh, hồ sơ số 45.

4. Trung tâm lưu trữ quốc gia III, Phông Nhà thơ Xuân Quỳnh, hồ sơ số 25, tờ 1.

5. Trung tâm lưu trữ quốc gia III, Phông Nhà thơ Xuân Quỳnh, hồ sơ số 23, tờ 1.

6. Trung tâm lưu trữ quốc gia III, Phông Nhà thơ Xuân Quỳnh, hồ sơ số 09.

7. Một số tác phẩm của Nhà thơ Xuân Quỳnh, Phông Nhà thơ Xuân Quỳnh, hồ sơ số 3, 4.

Nguyễn Thị Như Quỳnh (Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III)