02:58 PM 20/09/2021  |   Lượt xem: 206  | 

Những bản thảo tác phẩm của ông phong phú, được ông và gia đình gìn giữ, nâng niu cẩn thận, hiện đã được sắp xếp, chỉnh lý khoa học và bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III.

     Ngô Mạnh Lân sinh ngày 9/11/1934 tại xã Tả Thanh Oai, huyện Thanh Trì, Hà Nội, là Phó Giáo sư, Họa sĩ, Đạo diễn phim hoạt hình Việt Nam. Ông hoạt động nghệ thuật từ sớm. Sau khi tốt nghiệp Trường Mỹ thuật Việt Nam, ông học tại Trường Đại học Điện ảnh Matxcơva Liên Xô rồi về nhận công tác tại Hãng phim Hoạt hình Việt Nam. Từ đây, hoạt động nghệ thuật, điện ảnh, đặc biệt với thể loại phim hoạt hình đã gắn bó và trở thành niềm đam mê mãnh liệt với ông.

Đạo diễn, NSND, họa sĩ Ngô Mạnh Lân, 2019.

    Hoạt động nghệ thuật của ông ở nhiều phương diện khác nhau như hoạt họa, búp bê, cắt giấy và khoa học. Trước hết, ông là đạo diễn phim hoạt hình với nhiều tác phẩm giá trị như: Một ước mơ (1963); Mèo con (1965) là tác phẩm đạt giải Bồ nông Bạc tại Liên hoan phim Hoạt hình quốc tế ở Rumani năm 1966, Con sáo biết nói (1967), Những chiếc áo ẩm (1968), Chuyện ông Gióng năm 1970, là tác phầm đạt giải Bồ câu Vàng tại Liên hoan phim quốc tế Laixích, Cộng hòa Dân chủ Đức (1970), Rừng hoa (1974), Thạch Sanh (1976), Bước ngoặt (1982), Trê cóc (1993), Bộ đồ nghề nổi giận, Phép lạ hồi sinh (1994)… Ông còn là họa sĩ vẽ tranh với các thể loại: ký họa về bộ đội, nữ dân quân, mặt trận Điện Biên Phủ, quân và dân Nam Định đắp đê chống lụt...hay các bức vẽ tranh sơn dầu về Ngày tiếp quản Thủ đô, Chiến sĩ Điện Biên, Nữ dân quân ngoại thành, Bà lão nông thôn Nga, Chiều vàng, Bên bìa rừng (1957); Cảnh làng Tarutxa (1957), Nắng cuối hè (1959)… Ngoài ra ông là tác giả minh họa nhiều bìa sách, tranh cổ động: trình bày bìa sách Nhà xuất bản Văn học, Nhà Xuất bản Phụ nữ, Nhà Xuất bản Văn hóa, Nhà Xuất bản Khoa học kỹ thuật; vẽ tranh truyện và minh họa sách Nhà Xuất bản Kim Đồng, Nhà Xuất bản Giáo dục...với các tác phẩm như: Dế mèn phiêu lưu ký - Lời Tô Hoài, Truyện Trê Cóc - Lời Tô Hoài, Cây tre trăm đốt - Lời Thảo Hương…  Ông là tác giả của 2 bộ tem mang tên Kỷ niệm những ngày lịch sử của đất nướcQuan Âm Thị Kính... Ông còn tham gia các triển lãm mỹ thuật, tranh cổ động, triển lãm đồ họa. Ông để lại nhiều công trình nghiên cứu nghệ thuật ý nghĩa như: Phim Hoạt họa Việt Nam (Ngô Mạnh Lân, Trần Ngọc Thanh), NXB Văn hóa (1977) hay công trình  “Hoạt hình nghệ thuật thứ tám: Vài nét về sự phát triển của nghệ thuật hoạt hình thế giới và hoạt hình Việt Nam”– Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin (1999)... 

    Ông được trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân năm 1997. Năm 2007, ông được nhận Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật với các phim hoạt hình: Mèo con; Chuyện ông Gióng, Con sáo biết nói; Những chiếc áo ấm; Trê cóc.

    Những tác phẩm của ông không chỉ được trình chiếu, giới thiệu đến công chúng, độc giả, một điều đáng trân quý, những bản gốc kịch bản, các chi tiết phân cảnh, hay các phác thảo các nhân vật trong các bộ phim hoạt hình... là những sản phẩm sáng tạo, lao động nghệ thuật của ông đã được ông gìn giữ, bảo quản cẩn thận. 

 

 

Hình ảnh các nhân vật trong phim hoạt hình Con sáo biết nói của Đạo diễn Ngô Mạnh Lân, 1967

Hình ảnh các nhân vật trong phim hoạt hình Con sáo biết nói của Đạo diễn Ngô Mạnh Lân, 1967.
 

Một số trang bản thảo kịch bản và hình ảnh các tác phẩm của Đạo diễn,NSND Ngô Mạnh Lân gửi bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III.

 

    Những bản thảo tác phẩm ấy đã được ông tin tưởng, gửi gắm tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, gồm 38 đơn vị bảo quản, là những bản thảo kịch bản kịch bản phân cảnh phim hoạt hình, kịch bản âm nhạc, kịch bản văn học và bản vẽ phác thảo hoặc bản cắt giấy hình ảnh các nhân vật trong các phim hoạt hình, phim tài liệu khoa học. Đặc biệt trong đó có nhiều bản viết tay, vẽ tay của tác giả có giá trị của Đạo diễn đã sáng tạo, đóng góp cho nghệ thuật. Những tác phẩm này được sản sinh trong thời gian từ năm 1962 – 1995.

Mục lục hồ sơ Phông Đạo diễn, NSND Ngô Mạnh Lân bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III.

 

 

 

Một số hình ảnh Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Đạo diễn, NSND Ngô Mạnh Lân nhận Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp Văn thư, Lưu trữ”, năm 2019.

    Mặc dù, các tác phẩm của Đạo diễn, NSND Ngô Mạnh Lân đều đã được giới thiệu đến công chúng, được xã hội và nhân dân đón nhận. Song, những bản thảo tác phẩm của ông phong phú, được ông và gia đình gìn giữ, nâng niu cẩn thận, hiện đã được sắp xếp, chỉnh lý khoa học và bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, Bộ Nội vụ, thực sự là nguồn tài liệu quý giá, chứa đựng giá trị nghệ thuật sâu sắc, là sự phản ánh về quá trình lao động, sáng tạo của Đạo diễn, họa sĩ, nghệ sĩ, và là minh chứng góp phần nghiên cứu về cuộc đời, hoạt động, đóng góp của ông với nghệ thuật điện ảnh nước nhà. Với những bản thảo công trình, tác phẩm là những cống hiến nghệ thuật của ông gửi gắm vào cơ quan lưu trữ quốc gia, ông đã đóng góp phần quan trọng làm phong phú thành phần tài liệu lưu trữ quốc gia. Ông được vinh dự tặng Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp lưu trữ với ngành lưu trữ nước nhà. Xin được tri ân, kính cẩn tiễn biệt ông!

Bảo Minh (Trung tâm Lưu trữ quốc gia III)