03:19 PM 03/09/2021  |   Lượt xem: 391  | 

Đã 76 năm trôi qua nhưng những lời căn dặn của Bác gửi các em học sinh trong bức thư vẫn còn nguyên giá trị.

Cách mạng Tháng Tám thành công, mặc dù bận trăm công nghìn việc, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn dành thời gian quan tâm đến thế hệ tương lai của đất nước.

Nhân ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1945, Bác viết thư gửi các em học sinh với muôn vàn tình thân yêu, niềm tin và hy vọng.

Bức thư này đang được lưu trữ, bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Bộ Giáo dục, mục lục 1, hồ sơ số 2663, tờ 1.

 

Thư Bác Hồ gửi cho các em học sinh nhân ngày khai trường đầu tiên năm 1945. (1)

 

Mở đầu bức thư, với tình cảm hết sức thân ái, gần gũi, tâm tình, Bác đã hòa chung niềm vui với học sinh cả nước nhân ngày khai trường năm học mới: “Ngày hôm nay là ngày khai trường đầu tiên ở nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Tôi đã tưởng tượng thấy trước mắt cái cảnh nhộn nhịp, tưng bừng của ngày tựu trường ở khắp các nơi. Các em hết thẩy đều vui vẻ vì sau mấy tháng giời nghỉ học, sau bao nhiêu cuộc chuyển biến khác thường, các em lại được gặp thầy, gặp bạn. Nhưng sung sướng hơn nữa, từ giờ phút này giở đi, các em bắt đầu được nhận một nền giáo dục hoàn toàn Việt Nam”.

Và Bác khẳng định điều may mắn và vinh dự cho các em học sinh: “là được hấp thụ một nền giáo dục của một nước độc lập, một nền giáo dục nó sẽ đào tạo các em nên những người công dân hữu ích cho nước Việt Nam, một nền giáo dục làm phát triển hoàn toàn những năng lực sẵn có của các em”. Nền giáo dục mới thấm đậm chủ nghĩa nhân văn cao cả, tôn trọng con người vì con người và cho con người, nhằm phát triển con người một cách toàn diện.

Qua đó, Bác không quên nhắc nhở các em học sinh phải biết phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc “Uống nước nhớ nguồn”, cố gắng vươn lên trong học tập “để đền bù được công lao của người khác đã không tiếc thân và tiếc của để chiếm lại nền độc lập cho nước nhà”. 

Cũng trong bức thư này, Bác Hồ ân cần căn dặn các em học sinh với tình cảm của mình như một người anh lớn để hòa mình cùng các em học sinh, nhằm thể hiện tình cảm gia đình để khuyên bảo các em tu dưỡng đạo đức, cố gắng học hành: "Trong năm học tới đây, các em hãy cố gắng, siêng năng học tập, ngoan ngoãn, nghe thầy, yêu bạn". Những lời căn dặn của Bác đều chứa đựng trong đó những tình cảm giản dị mà chân thành, gần gũi mà sâu sắc gửi đến các em học sinh cả nước.

Bác Hồ hết lòng thương yêu và ân cần dạy bảo các em học sinh. Hơn thế nữa, Bác đã thể hiện niềm tin và hy vọng rất lớn vào khả năng và vai trò to lớn của các em học sinh đối với tương lai của đất nước.  Và điều tha thiết của Bác là mong sao Việt Nam sánh vai được với các cường quốc năm châu, Bác đặt hy vọng rất lớn ở các em học sinh. Trong bức thư, Bác Hồ đã viết: “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”. Bác vừa đề ra yêu cầu đối với các em, nhưng cũng vừa bộc lộ niềm yêu mến và tin cậy vào thế hệ trẻ. Bác nêu lên vai trò của tuổi trẻ đối với tương lai đất nước, trong đó việc học tập giữ vai trò rất quan trọng. Chỉ học tập, các em mới có thể giúp đất nước “sánh vai với các cường quốc năm châu”. Bác đã chỉ cho các em học sinh hiểu rằng, việc học tập của các em hôm nay sẽ quyết định tương lai đất nước ngày mai. Vì thế, các em học sinh cần phải học tập thật tốt để làm vẻ vang cho đất nước.

Trong hoàn cảnh nước nhà mới giành được độc lập, thực dân Pháp rắp tâm xâm lược nước ta lần nữa, Bác Hồ đã nhắc nhở học sinh ý thức công dân, nghĩa vụ đối với Tổ quốc: “Đối riêng với các em lớn, tôi khuyên thêm một điều này: chúng ta đã đánh đuổi bọn thực dân, chúng ta đã giành được độc lập. Nhưng giặc Pháp còn lăm le quay lại, chúng ỷ vào kẻ khác mạnh hơn mà gây sự với ta. Tất nhiên chúng sẽ bị bại, vì tất cả quốc dân ta đoàn kết chặt chẽ và một lòng chiến đấu cho giang sơn Tổ quốc. Phải sẵn sàng mà chống quân giặc cướp nước, đấy là bổn phận của mỗi công dân. Các em lớn chưa hẳn đến tuổi phải gánh công việc nặng nhọc ấy, nhưng các em cũng nên, ngoài giờ học ở trường, tham gia vào các Hội cứu quốc để tập luyện thêm cho quen với đời sống chiến sĩ và để giúp đỡ một vài việc nhẹ nhàng trong cuộc phòng thủ đất nước”.

Đoạn cuối bức thư, Bác viết: “Tôi đã thành thực khuyên nhủ các em. Mong rằng những lời của tôi được các em luôn luôn ghi nhớ. Ngày hôm nay, nhân buổi tựu trường của các em, tôi chỉ biết chúc các em một năm đầy vui vẻ và đầy kết quả tốt đẹp”.

 

Các cháu thiếu niên quây quần nghe Bác Hồ kể chuyện nhân dịp mừng thọ Người năm 1955. (2)

 

Tấm lòng của Bác Hồ đối với các em học sinh thể hiện muôn vàn tình thân yêu, niềm tin và hy vọng qua bức thư Bác viết 76 năm trước vẫn còn nguyên giá trị. Cho đến hôm nay, những lời dặn dò, thân thương trong bức thư Bác Hồ gửi cho học sinh cả nước nhân khai trường đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1945 vẫn in đậm trong tâm trí mỗi người dân Việt Nam, tình cảm của Người vẫn sống mãi trong lòng các em học sinh Việt Nam. Người đã dành cả cuộc đời mình cho dân, cho nước, cho thế hệ tương lai của dân tộc là các em học sinh.

Tình yêu thương của Bác Hồ đối với các em học sinh, đã, đang và sẽ là hành trang cho bao thế hệ trẻ Việt Nam bước vào đời. Các thế hệ học sinh Việt Nam vẫn luôn nhớ về Bác Hồ kính yêu với một tình yêu thương vô hạn. Tình cảm đó là sức sống trường tồn mãi cùng thời gian mà không thể xóa nhòa.

Tuy Bác Hồ đã đi xa, nhưng mỗi năm khi đến ngày khai trường, hàng triệu học sinh lại cùng nhau ôn lại lời căn dặn của Bác để cố gắng rèn luyện đạo đức, gắng công học tập tốt hơn, góp phần công sức to lớn trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Để đáp lại tình yêu thương to lớn của Bác Hồ dành tặng, các em học sinh Việt Nam nhận rõ hơn trách nhiệm học tập của mình, không ngừng phấn đấu học tập tốt, vẫn luôn cố gắng, tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, siêng năng học tập đạt nhiều thành tích, là con ngoan trò giỏi để trở thành những công dân có ích theo lời dạy của Bác Hồ kính yêu.

Có thể nói, Bức thư Bác Hồ gửi cho các em học sinh nhân ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1945 là một tài liệu quý, có giá trị lịch sử, là di sản tinh thần to lớn và vô giá, là báu vật thiêng liêng của dân tộc ta, đất nước ta nói chung và của ngành Giáo dục nói riêng.

--------------------------

Chú thích:

1. Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III, Phông Bộ Giáo dục, mục lục 1, hồ sơ số 2663, tờ 1.

2. Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Tài liệu ảnh LIV.

Nguyễn Thị Như Quỳnh (Trung tâm Lưu trữ quốc gia III)