03:11 PM 29/05/2019  |   Lượt xem: 375  | 

Tài liệu phản ánh quá trình công tác, lao động; các sáng tác, nghiên cứu; tác phẩm thơ của ông qua các thời kỳ đang được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III.

      Nhà thơ, nhà văn hóa, nhà hoạt động chính trị Cù Huy Cận (Huy Cận) sinh ngày 31/5/1919 trong một gia đình nông dân nghèo ở Hà Tĩnh. Ông là một trong những nhà thơ xuất sắc nhất của phong trào Thơ mới. Thủa nhỏ ông học ở quê nhà, sau vào học trường trung học tại Huế. Tháng 10/1939, ông ra Hà Nội học trường Cao đẳng Canh nông.

     Từ năm 1942, Cù Huy Cận tham gia phong trào sinh viên yêu nước và Mặt trận Việt Minh. Ông là một trong hơn 60 đại biểu tham dự Đại hội Quốc dân ở Tân Trào. Đại hội đã quyết định thành lập Ủy ban dân tộc giải phóng Việt Nam, ông được bầu vào Ủy ban (sau mở rộng thành Chính phủ Lâm thời nước Việt nước Dân chủ Cộng hòa). Ông là thành viên của Chính phủ Lâm thời. Ngày 23/11/1945, ông đảm nhiệm công việc Thanh tra đặc biệt của Chính phủ. Từ tháng 3/1946, ông tham gia các công tác của Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa, sau này là Chính phủ nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.

     Tài liệu lưu trữ về ông và của ông đang được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III thuộc các thành phần khác nhau, phong phú và đa dạng gồm tài liệu hành chính, tài liệu ảnh, tài liệu cá nhân, thuộc các phông Phủ Thủ tướng, Quốc hội, Bộ Tài chính, Bộ Canh nông, Bộ Kinh tế… tài liệu Phông cá nhân Cù Huy Cận và một số phông tài liệu cá nhân khác.

     Nội dung tài liệu phản ánh về quá trình công tác, lao động của ông qua các thời kỳ với các cương vị khác nhau: Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Thứ trưởng Bộ Canh Nông, Thứ trưởng Bộ Kinh tế, Thứ trưởng Tổng Thư ký Hội đồng Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Ủy viên Ủy ban văn hóa và Giáo dục, Bộ trưởng đặc trách công tác văn hóa - văn nghệ tại Văn phòng Hội đồng Bộ trưởng kiêm Chủ tịch Ủy ban Trung ương Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Việt Nam; Phó Chủ tịch Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam. Ông là Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, là đại biểu Quốc hội khóa I, II và VII. Bên cạnh đó, ông còn tham gia các hoạt động về văn hóa của các cơ quan văn hóa khác: Ông là đồng Chủ tịch Đại hội Nhà văn Á - Phi họp ở Ai Cập (tháng 02/1962), phụ trách Trưởng đoàn Ca múa đi Nhật (1962, 1968), đồng Chủ tịch Đại hội Văn hóa toàn thế giới ở Cuba (tháng 01/1968), Ủy viên Hội đồng Chấp hành UNESCO (1978 -1983), Phó Chủ tịch Tổ chức hợp tác văn hóa - kỹ thuật của 49 nước (ACCT) (từ năm 1981-1987). Ông là Ủy viên Hội đồng Cấp cao tiếng Pháp (từ năm 1985 - 2005)… Những tài liệu lưu trữ này không chỉ là những minh chứng xác thực nghiên cứu về sự đóng góp của ông mà còn góp phần nghiên cứu về lịch sử hình thành, phát triển của các cơ quan, các ngành, về Chính phủ, lịch sử dân tộc Việt Nam qua các thời kỳ.

Sắc lệnh số 39 ngày 26/9/1945 về việc lập một Ủy ban Dự thảo thể lệ cuộc Tổng tuyển cử, Cù Huy Cận là thành viên của Ủy ban này.
Sắc lệnh thuộc Tập sắc lệnh được công nhận Bảo vật quốc gia năm 2016.
Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Phủ thủ tướng, hồ sơ 01, tờ 51.

 

 

Sắc lệnh số 80 ngày 31/12/1945 của Chủ tịch Chính phủ Lâm thời Hồ Chí Minh v/v cử ông Bùi Bằng Đoàn và ông Cù Huy Cận vào Ban thanh tra đặc biệt.
Sắc lệnh thuộc Tập sắc lệnh được công nhận Bảo vật quốc gia năm 2016.
Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Phủ thủ tướng, hồ sơ 01, tờ 139

 

 

Danh sách các vị trong Chính phủ mới, năm 1946.
Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Quốc Hội, hồ sơ 05, tờ 52.

      Đặc biệt, tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, cùng với hơn 100 phông tài liệu cá nhân trên các lĩnh vực, Phông tài liệu cá nhân của ông - nhà thơ Cù Huy Cận chiếm một số lượng lớn với 54 đơn vị bảo quản (hồ sơ) được chỉnh lý, sắp xếp khoa học. Nội dung của tài liệu gồm:

     - Tài liệu về tiểu sử giúp nghiên cứu, tìm hiểu về cuộc đời của ông;

      - Tài liệu về sáng tác, nghiên cứu, gồm các tác phẩm thơ; truyện thơ; thơ dịch bằng tiếng Pháp, Việt, Trung; tác phẩm văn xuôi; các bài viết đăng báo… phản ánh về quá trình sáng tác, lao động văn hóa, thi ca của ông. Trong số đó, phải kể đến là những thành tựu về sáng tác thơ. Nhiều tác phẩm đã đi vào cuộc sống, gắn bó với bao thế hệ người dân Việt Nam như tập thơ “Lửa thiêng”, xuất bản năm 1940, khi ông mới 21 tuổi. Đó là một trong những tập thơ đầu tay của ông, không chỉ phác họa về ông - một thanh niên yêu quê hương, đất nước mà đó còn là một hồn thơ mới, lãng mạn. Một trong những bài thơ nổi tiếng của tập thơ phải kể đến đó là bài Tràng Giang, đã gắn bó với bao thế hệ học trò và người dân Việt… Sau tập thơ mở đầu, nhiều tập thơ của ông đã được ra đời, xuất bản, như “Trời mỗi ngày lại sáng” (năm 1958); “Đất nở hoa” (năm 1960); “Bài thơ cuộc đời” (năm 1963); “Chiến trường gần, chiến trường xa” (năm 1973); “Ngày hằng sống, ngày hằng thơ” (năm 1975); “Ngôi nhà giữa nắng” (năm 1978);  “Hạt lại gieo” (năm 1984); “Chim làm ra gió” (năm 1991); “Thơ Huy Cận” (năm 1996)…  Ngoài ra, các tác phẩm văn xuôi, như: Tâm sự gái già (1940), Kinh cầu tự (năm 1942), Suy nghĩ về nghệ thuật (1980 - 1982), Suy nghĩ về bản sắc dân tộc (năm 1994), các vùng văn hóa Việt Nam (năm 1995)… là những đóng góp quan trọng của ông trong văn học, nghệ thuật. Với số lượng tập thơ, bài thơ và những công trình nghiên cứu, sáng tác đã được in ấn, xuất bản và đến với đời qua từng thời kỳ, đã cho thấy phong cách, tầm vóc và những đóng góp lớn lao của ông đối với văn hóa nói riêng và sự nghiệp cách mạng của dân tộc nói chung.

 

Tài liệu lưu trữ phông cá nhân nhà thơ Cù Huy Cận được sắp xếp
khoa học và bảo quản tại Kho Lưu trữ Trung tâm Lưu trữ quốc gia III.

 

Tài liệu lưu trữ phông cá nhân nhà thơ Cù Huy Cận được sắp xếp
khoa học và bảo quản tại Kho Lưu trữ Trung tâm Lưu trữ quốc gia III.

 

 

Một số sáng tác, công trình nghiên cứu của nhà thơ Cù Huy Cận.

     Những đóng góp to lớn của ông trên các lĩnh vực, ông đã được tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương chống Mỹ cứu nước hạng Nhất và nhiều huân chương, huy chương cao quý trong và ngoài nước. Ngày 19/02/2005, ông mất tại Hà Nội. Ông được truy tặng Huân chương Sao vàng theo Quyết định số 170/QĐ-CTN ngày 23/02/2005.

     Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của ông (31/5/1919 – 31/5/2019), chúng tôi giới thiệu nguồn tài liệu lưu trữ góp phần minh chứng về cuộc đời, hoạt động và những đóng góp của ông trên các lĩnh vực, hy vọng đây sẽ là những thông tin hữu ích đối với độc giả và các nhà nghiên cứu./.

Bảo Minh