12:30 PM 03/06/2021  |   Lượt xem: 303  | 

Sau khi giành được độc lập, một nhiệm vụ hết sức quan trọng, cấp thiết của Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là giải quyết những khó khăn về đối nội, công tác đối ngoại, ngoại giao. Một trong số đó là giải quyết mối quan hệ giữa Việt Nam và Pháp.

Từ sau ngày độc lập, nhiều hoạt động ngoại giao Việt Nam – Pháp đã diễn ra, không chỉ là những hoạt động ngoại giao giữa các phái đoàn của Pháp ở Việt Nam mà còn trên đất Pháp. Một trong những hoạt động ngoại giao cấp quốc gia quan trọng là chuyến thăm Cộng hòa Pháp của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên cương vị nguyên thủ quốc gia độc lập. Trong hoàn cảnh Việt Nam và trước diễn biến trong quan hệ giữa hai nước, chuyến đi của Chủ tịch Hồ Chí Minh và phái đoàn Chính phủ Việt Nam lên đường sang thăm nước Cộng hoà Pháp ngày 31/5/1946 là một trong những hoạt động đối ngoại quan trọng nhất của Chính phủ Việt Nam trong thời kỳ 1945 – 1946. Chuyến đi này liên quan trực tiếp đến hòa bình, độc lập của dân tộc, của vận mệnh quốc gia. Đây cũng là sự kiện ngoại giao quan trọng đầu tiên của nền ngoại giao Việt Nam trong thời đại mới.

Trong thời gian ở Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dừng chân ở nhiều nơi trên đất Pháp với rất nhiều hoạt động khác nhau: Người đã gửi nhiều bức điện về cho Chính phủ Việt Nam thông báo tình hình chuyến đi, địa điểm đến, sức khỏe và hỏi thăm tin tức nước nhà; tham dự các buổi chiêu đãi, tiếp đón của Chính phủ Pháp; tiếp các nhà báo và các cơ quan báo chí Pháp; tham dự các cuộc gặp gỡ quan trọng với các tầng lớp nhân dân Pháp và với kiều bào Việt Nam sinh sống trên đất Pháp… Chuyến thăm của Chủ tịch Hồ Chí Minh làm tăng cường tình hữu nghị và đoàn kết giữa nhân dân Việt Nam và nhân dân Pháp. “Lần đầu tiên đối với thế giới, nước Việt Nam đã xuất hiện dưới hình ảnh một ông già tiêu biểu cho ý chí của 20 triệu con người quyết tâm giành địa vị xứng đáng của mình trong gia đình các nước dân chủ trên thế giới”, (1) “Hồ Chủ tịch đã đem lại cho dân tộc Việt Nam một ảnh hưởng sâu xa và rộng rãi”.(2)

Tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III hiện đang bảo quản một số tài liệu, hình ảnh về chuyến thăm của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đất Pháp 75 năm trước, với các loại hình:

Tài liệu hành chính: là một số văn bản, tài liệu thuộc các Phông: Quốc hội, Phủ Thủ tướng, Khối Tài liệu sưu tầm… minh chứng hoạt động ngoại giao của Việt Nam, về việc giao thiệp giữa Chính phủ Việt Nam với Chính phủ Pháp từ sau ngày độc lập; về chủ trương, chính sách của Việt Nam trong quan hệ Việt – Pháp đầu năm 1946; về tình hình Việt Nam lúc Chủ tịch Hồ Chí Minh lên đường sang thăm Pháp.

Đặc biệt, một số tài liệu minh chứng về sự chuẩn bị của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ trước khi Chủ tịch Hồ Chí Minh và phái đoàn Chính phủ lên đường sang thăm Pháp, như: Thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi đồng bào Nam Bộ trước khi sang Pháp; các văn bản, tài liệu về việc Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cử những cán bộ đảm nhận những công việc của những người trong phái đoàn đi Pháp như Sắc lệnh số 82 ngày 29/5/1946, có đoạn: “Trong khi Chủ tịch Chính phủ đi vắng, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Huỳnh Thúc Kháng sẽ thay Chủ tịch ký những công văn thường hàng ngày và chủ toạ Hội đồng Chính phủ”…

 

Sắc lệnh số 82 ngày 29/5/1946 của Chủ tịch Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa về việc cử Bộ trưởng Bộ Nội vụ thay Chủ tịch Chính phủ khi đi vắng và cử các cán bộ đảm nhiệm nhiệm vụ thay các thành viên Chính phủ khi đi vắng.

Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, phông Phủ Thủ tướng, Mục lục 1, hồ sơ 03, tờ 49.

 

Tài liệu ảnh: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III hiện đang bảo quản hơn 150 bức ảnh về chuyến đi của Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Pháp. Những bức ảnh này do ông Đỗ Đình Thiện là một trong hai người là tùy tùng, tháp tùng Chủ tịch Hồ Chí Minh trong chuyến đi đã chụp và chuyển giao vào lưu trữ. Mỗi bức ảnh ghi dấu những khoảnh khắc quan trọng trong hành trình của Người từ hành trình di chuyển, dừng chân ở Ấn Độ, Ai Cập, đến những ngày trên đất Pháp từ 12/6 đến 16/9/1946 với các hoạt động trong lịch trình chuyến thăm… hết sức mộc mạc, giản dị, gần gũi và thân tình.

Chủ tịch Hồ Chí Minh trong buổi tiệc trà của Kiều bào tổ chức tại khách sạn Biarritz.

Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Mục lục ảnh LII, SLT 18.

 

Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướng Bidault chụp ảnh kỷ niệm trước cửa Dinh Thủ tướng, Paris, ngày 2/7/1946.

Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Mục lục ảnh LII,SLT 58.

 

 
Thật vậy, những tài liệu, hình ảnh lưu trữ quý giá hiện đang bảo quản tại Trung tâm về chuyến thăm của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Cộng hòa Pháp năm 1946 có ý nghĩa quan trọng, là những tư liệu tin cậy góp phần nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh, về ngoại giao Việt Nam năm đầu tiên sau ngày độc lập.  

Nhân kỷ niệm 110 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước (05/6/1911-05/6/2021) và kỷ niệm 75 năm chuyến thăm ngoại giao đầu tiên của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến nước Pháp trên cương vị nguyên thủ một quốc gia độc lập (1946 - 2021), chúng tôi xin trân trọng giới thiệu đến quý độc giả nguồn tài liệu lưu trữ quý hiện đang bảo quản tại trung tâm.

--------------------

Chú thích:

[1], 2. Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Quốc hội, Hồ sơ 05, Báo cáo đặc biệt của Chính phủ việc giao thiệp với Chính phủ Pháp, tờ 49.

Thiên Lý