10:00 AM 21/05/2020  |   Lượt xem: 174  | 

Cuốn sách "Amiral Decoux: A La Barre de L'Indochine Histoire de mon Gouvernement Général (1940- 1945)" đang được lưu trữ tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia II.

    Sau khi Đại sứ Nhật ra khỏi Dinh Norodom, 21 giờ đêm ngày 9/3/1945, quân Nhật tràn vào Dinh bắt giữ Toàn quyền Jean Decoux và toàn bộ những người có mặt ở Dinh.

    Dinh Norodom trở thành nơi giam giữ tạm thời Toàn quyền Đông Dương và thuộc tá của ông ta. Decoux kể lại: “Việc đảo chính đã gây bất ngờ cho tôi ở Phủ Toàn quyền Sài Gòn. Chính ở trong Dinh Norodom tráng lệ này, mà tôi đã từng nói, tôi trải qua 2 tháng đầu bị giam cầm, sau đó cùng với một số sĩ quan cấp tướng và các công chức cấp cao ở Đông Dương, trong đó có nhiều người mang theo cả gia đình” (1).

 

 

Trang bìa cuốn sách Amiral Decoux: A La Barre de L'Indochine Histoire de mon Gouvernement Général.

   

    Dinh Norodom được các toán lính Nhật chốt chặn và canh giữ. Decoux và các cố vấn được triệu hồi tối 9/3/1945 bị bắt và giữ lại. Họ không được phép ra khỏi Dinh Norodom dù với bất cứ lý do gì. Nhiều công chức khi sống và làm việc tại Dinh Norodom đã mang theo cả gia đình tới. Vì vậy khi Dinh bị bao vây, toàn bộ con cái và người nhà của các công chức đều bị giữ lại. Tổng cộng số lượng người Pháp ở trong Dinh khoảng trên 20 người. Họ bị giam ở Dinh Norodom trong hai tháng, từ ngày 9/3/1945 đến 7/5/1945, dưới sự giám sát chặt chẽ của các phiên đội lính Nhật.

    Sau hai tháng bị giam giữ ở Dinh Norodom, tối ngày 7/5/1945, đại diện của chính quyền quân sự Nhật vào phòng của Decoux báo tin rằng ông ta phải ra đi vào sáng sớm ngày hôm sau. Lúc này, quân Nhật chưa cho Decoux biết là sẽ đi đâu. Decoux cho rằng nguyên nhân của việc mình bị dẫn ra khỏi Dinh Norodom là: “Thông tin về việc nước Đức đầu hàng đã được tất cả người Nhật biết. Nhận thấy một sự thất bại không thể tránh và sắp xảy ra, nên họ đã quyết định phát động cuộc cách mạng ở Đông Dương trước khi đi; sự có mặt của tôi ở trung tâm khu dân cư rộng lớn tại xứ thuộc địa này, chỉ có thể cản trở họ hoàn thành sứ mệnh” (2).

    Jean Decoux và các cộng sự của ông ta chuẩn bị mọi thứ sẵn sàng cho chuyến đi sáng hôm sau do người Nhật sắp xếp. Decoux đã ghi lại sự kiện này như sau:

    “Sau khi trải qua một đêm trắng để sắp xếp tài liệu và chuẩn bị vài thứ đồ dùng cá nhân mà người Nhật cho phép chúng tôi mang theo, chúng tôi rời Dinh Toàn quyền vào lúc 4h sáng: tôi sẽ không gặp lại nơi này nữa. Đoàn tùy tùng của tôi gồm 20 người, bao gồm cả phụ nữ và trẻ em, do những người canh gác chúng tôi chỉ định. Một lúc sau chuyến đi, viên sĩ quan Nhật Bản đã vào trong xe và nói cho tôi biết rằng, chúng tôi sẽ đi về đồn điền cao su Lộc Ninh, cách Sài Gòn 135km, chúng tôi sẽ bị giam ở đây cho đến khi có lệnh mới.

    Vào khoảng 14h, sau một loạt sự cố xe hỏng và chậm trễ, chúng tôi cũng đến được nơi đó. 3 biệt thự nhỏ được giao cho chúng tôi. Tất cả chúng tôi đều vào trong đó. Đồn điền Lộc Ninh nằm hơi xa biên giới Cao Miên, nằm trải dài trên những khu đất nhấp nhô. Các biệt thự của chúng tôi nằm theo kiểu hình tam giác, cách nhau vài trăm mét, ở đó chúng tôi có thể đi dạo; tuy nhiên, sự thuận lợi này sớm bị giảm, theo lệnh của những người canh gác, thì chúng tôi chỉ có 2 biệt thự để ở” (3).

    Jean Decoux và 20 người Pháp khác do người Nhật chỉ định bị giam lỏng ở đồn điền Lộc Ninh trong 5 tháng chịu sự quản thúc chặt chẽ của quân Nhật. Một đội lính Nhật đồn trú bên ngoài các tòa nhà và các sĩ quan Nhật khác thì đi tuần thường xuyên.

    Từ ngày 14 đến ngày 16/8/1945, phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh, Decoux ở Lộc Ninh đã tìm cách liên lạc với nhà cầm quyền Pháp về ý định lấy lại quyền hành và Decoux cũng cho Bộ Chỉ huy quân đội Nhật Bản ở Sài Gòn biết dự tính giành lại chức vụ Toàn quyền của mình. Ngày 17/8/1945, Decoux đã gửi cho tướng Tsuchihashi, Chỉ huy trưởng quân đội Nhật Bản ở Đông Dương, một thông điệp quan trọng mời vị tướng này ban hành toàn bộ các “giải pháp bảo quản” để bảo vệ các lợi ích của Pháp. Các biện pháp này gồm việc trả tự do ngay cho người Pháp bị bắt giữ, duy trì trật tự công cộng, buôn bán vũ khí, cứu lấy tiền tệ. Decoux đã đề nghị Chỉ huy trưởng quân đội Nhật Bản ở Sài Gòn dùng các biện pháp cần thiết để đưa ông ta có thể đến Sài Gòn trong thời hạn ngắn nhất. Các thông điệp của Decoux đã được đưa cho sĩ quan liên lạc Konichi nhưng không có câu trả lời. Đô đốc Mountbatten muốn để mọi thứ như cũ cho đến khi quân Đồng minh tới và vì nhiều lý do bất đồng khác nên nguyện vọng trở lại chức vụ Toàn quyền của Decoux đã không được chấp thuận.

    Ngày 1/10/1945, Jean Decoux được trả tự do và rời khỏi Đông Dương bằng máy bay của Anh, kết thúc sự hiện diện của ông ta tại vùng đất này.

Chú thích:

1. Amiral Decoux: A La Barre de L'Indochine Histoire de mon Gouvernement Général (1940- 1945), Nxb. Librairie Plon, Paris, 1949, tr 337-339.

2. Amiral Decoux: A La Barre de L'Indochine Histoire de mon Gouvernement Général (1940- 1945), Nxb. Librairie Plon, Paris, 1949, tr. 338-339.

  3. Amiral Decoux: A La Barre de L'Indochine Histoire de mon Gouvernement Général (1940- 1945), Nxb. Librairie Plon, Paris, 1949, tr.338-339.

Tịnh Diệp (Trung tâm Lưu trữ quốc gia II)