10:54 AM 06/11/2020  |   Lượt xem: 249  | 

Bài viết giới thiệu một số Sắc lệnh và các văn bản quan trọng quy định về Quốc kỳ, Quốc ca của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

75 năm trước,Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chọn Lá cờ đỏ có ngôi sao vàng năm cánh – Lá cờ hiệu triệu của Mặt trận Việt Minh và bài “Tiến quân ca” bài hát của Quân giải phóng, sau là bài hát chính thức của Trường quân chính kháng Nhật do nhạc sĩ Văn Cao sáng tác làm Quốc kỳ, Quốc ca của nước Việt Nam mới với chính thể Dân chủ Cộng hòa.

Ngày 02/9/1945, cùng với Bản tuyên ngôn độc lập, Quốc kỳ và Quốc ca Việt Nam đã góp phần tuyên bố sự tồn tại của một Nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á. Kể từ đó đến nay, Quốc kỳ Lá cờ đỏ sao vàng năm cánh và Quốc ca, bài Tiến quân ca đã trở thành một phần của lịch sử dân tộc; đồng hành cùng sự phát triển của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Bài viết này giới thiệu một số Sắc lệnh và các văn bản quan trọng quy định về Quốc kỳ, Quốc ca của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam từ tài liệu lưu trữ hiện đang được lưu giữ tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III.

1. Sắc lệnh và các Văn bản quy định Quốc kỳ, Quốc ca của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

1.1. Sắc lệnh số 5/SL, ngày 05/9/1945 của Chủ tịch Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa về việc v/v bãi bỏ cờ Quẻ ly và ấn định Quốc kỳ Việt Nam

 

 

 

- Loại văn bản: Sắc lệnh:

- Nội dung: Sắc lệnh gồm 3 điều khoản, kèm theo một bản Phụ lục, với nội dung sau:

+ Cờ Quẻ Ly nay được bãi bỏ.

+ Quốc kỳ Việt Nam ấn định như sau này:

+ Hình chữ nhật bề ngang hai phần ba bề dài;

+ Nền màu đỏ tươi, ở dữa (giữa) có sao năm cánh màu vàng tươi

- Nội dung Phụ lục đính kèm theo Sắc lệnh:

+ Kích thước:

+ Nền cờ: bề dài = a

+ Bề ngang = 2/3a

+ Sao: Từ trung tâm đến hết I (một) góc lồi = 1/5a. Từ trung tâm đến I (một) góc lõm = 1/10a

+ Màu sắc: Nền màu đỏ tươi. Sao màu vàng tươi

+ Cách đặt sao: Ngôi sao vàng có 5 góc lồi và 5 góc lõm, trung tâm sao đặt đúng trung tâm nền cờ, một góc lồi quay thẳng lên phía trên theo đúng đường AB.

- Người kí: Sắc lệnh do ông Võ Nguyên Giáp – Bộ trưởng Bộ Nội vụ ký thay mặt Chủ tịch Chính phủ lâm thời (có đóng dấu)

- Sắc lệnh được đánh bằng chữ tiếng Việt không dấu; có chữ “thay mặt ông Chủ tịch C.P.L.T.D.C.C.H (Chính phủ lâm thời Dân chủ Cộng hòa) viết bằng bút mưc.

- Bản Phụ lục có chữ “bản phụ” viết bằng mực

- Hình lá cờ được vẽ bằng bút mực

- Nơi lưu giữ: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Phủ Thủ tướng, Hồ sơ số 1, tờ số 5-6.

1.2. Hiến pháp nước Việt Nam 1946 Dân chủ Cộng hòa năm 1946

 

 

- Loại văn bản: Hiến pháp – văn bản Luật cao nhất của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

- Thời gian: Quốc hội khóa I, kì họp thứ 2 thông qua ngày 08/11/1946 và công nhận chính thức là ngày 9/11/1946

- Bản in của Quốc hội Việt Nam. In tại Việt Nam Quốc gia ấn thư cục – Hà Nội. Thời gian in: Chưa xác định.

- Số trang: 8 (gồm cả bìa và Lời nói đầu)

- Hiến pháp gồm 7 chương, 70 Điều, gồm:

+ Chương I. Chính thể. Điều 1 – Điều 3 (trang 4)

+ Chương II. Nghĩa vụ và Quyền lợi công dân. Điều 4 – Điều 21 (trang 4-5)

+ Chương III. Nghị viên nhân dân. Điều 22 – Điều 42 (trang 5-6)

+ Chương IV. Chính phủ. Điều 43 – Điều 56 (trang 6-8)

+ Chương V. Hội đồng nhân dân và Ủy ban hành chính. Điều 57 – 62 (trang 8)

+ Chương VI. Cơ quan Tư pháp. Điều 63 – 69  (trang 8)

+ Chương VII. Sửa đổi Hiến pháp. Điều 70 (trang 8)

- Điều 3, Chương I, Chính thể, ghi: Cờ của nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa nền đỏ giữa có sao vàng năm cánh. Quốc ca là bài “Tiến quân ca”. Thủ đô đặt ở Hà Nội.

- Nơi lưu giữ: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Phủ Thủ tướng, Hồ sơ số 588, tờ số 63 – 66.

1.3. Sắc lệnh số 249-SL ngày 30/11/1955 của Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa về việc quy định Quốc kỳ và Quốc ca theo Nghị quyết của kì họp thứ 5 Quốc hội Khóa I (Bản sao lục số 3099 ngày 2/12/1955 của Văn phòng Thủ tướng phủ)

 

 

- Loại văn bản: Sắc lệnh

- Bút tích: Bản sao lục Sắc lệnh được đánh bằng máy chữ tiếng Việt (không dấu)

- Phụ lục số 1: Hình Quốc kỳ được vẽ bằng mực

- Nội dung:

+ Quốc kỳ nay sửa lại như sau: những cánh sao vàng từ nay không làm theo đường cong như trước mà làm theo đường thẳng như hình vẽ ở bản phụ lục số 1.

+ Quốc ca về lời nay sửa đổi những chữ theo Phụ lục số 2.

+ Nội dung Phụ lục đính kèm:

+ Phụ lục số 1: QUỐC KỲ

Hình cờ và màu sắc: Cờ hình chữ nhật, nền màu đỏ tươi, giữa có hình sao vàng năm cánh màu vàng tươi.

Trung tâm của sao vàng đặt đúng trung tâm của cờ, một cánh sao quay thẳng lên phía trên.

Kích thước:

Chiều rộng của cờ bằng 2/3 chiều dài.

Từ trung tâm A của sao đến đầu một cạnh B của sao, dài bằng 1 phần 5 chiều dài của cờ.

+ Phụ lục số 2: QUỐC CA

Đoạn 1:

Đoàn quân Việt Nam đi, chung lòng cứu quốc

Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa

Cờ in máu chiến thắng mang hồn nước

Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca

Đường vinh quang xây xác quân thù

Thắng gian laocùng nhaulập chiến khu

Vì nhân dân chiến đấu không ngừng

Tiến mau ra sa trường

Tiến lên! cùng tiến lên!

Nước non Việt Nam ta vững bền.

Đoạn 2:

Đoàn quân Việt Nam đi

Sao vàng phấp phới

Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than

Cùng chung sức phấn đấu xây đời mới

Đứng đều lên gông xích ta đập tan

Từ bao lâu ta nuốt căm hờn

Quyết hy sinh đời ta tươi thắm hơn

Vì nhân dân chiến đấu không ngừng

Tiến mau ra sa trường

Tiến lên! cùng tiến lên!

Nước non Việt Nam ta vững bền.

Ghi chú: Những chữ có gạch chân là những chữ đã sửa.

- Nơi lưu giữ: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Phủ Thủ tướng, Hồ sơ số 590, tờ số 8 – 10.

2. Văn bản quy định Quốc kỳ, Quốc ca của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

2.1. Đề nghị của Đoàn Chủ tịch Kỳ họp về các vấn đề tên nước, Quốc kỳ, Quốc huy, Khóa Quốc hội này là Khóa thứ mấy, chính thức đặt tên cho Sài Gòn là thành phố Hồ Chí Minh (Bài phát biểu của Chủ tịch đoàn đọc tại Kì họp thứ nhất, Quốc hội nước Việt Nam thống nhất: nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Khóa VI), ngày 25/6/1976)

 

 

 

- Loại văn bản: Bài phát biểu (bản chính thức)

- Tác giả văn bản: Đoàn Chủ tịch Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội Khóa VI

+ Người đọc văn bản: đồng chí Hoàng Văn Hoan

+ Số trang: 4

+ Văn bản bằng tiếng Việt, được đánh bằng máy đánh chữ, một số đoạn văn trong các trang được sửa chữa bằng bút mực. Các mục trong văn bản được điển thêm vào bằng bút mực.

- Nội dung:

Bài phát biểu đề cập 7 nội dung chính: tên nước, Quốc kỳ, Quốc huy, Thủ đô, Quốc ca, Quốc hội này là Khóa thứ mấy, Vấn đề chính thức đặt tên cho Sài Gòn là thành phố Hồ Chí Minh

- Mục 2, về Quốc kỳ (trang 2):

Lá cờ đỏ sao vàng là ngọn cờ bách chiến bách thắng của nhân dân ta. Lá cờ ấy xuất hiện lần đầu tiên trong những ngày Nam Kỳ khởi nghĩa, trải qua Cách mạng tháng Tám và hai cuộc kháng chiến, đã thấm biết bao xương máu của chiến sĩ và đồng bào cả nước. Dưới lá cờ ấy, nhân dân ta đã giành được thắng lợi trọn vẹn trong sự nghiệp cách mạng dân tộc và dân chủ và thống nhất Tổ quốc.

Trong giai đoạn mới của cách mạng, cờ đỏ sao vàng là cờ hiệu triệu và đoàn kết toàn dân chung quanh Đảng và Nhà nước, để ra sức phấn đấu xây dựng Tổ quốc xã hội chủ nghĩa giầu mạnh. Đề nghị Quốc kỳ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là cờ đỏ sao vàng.

- Mục 5, Về Quốc ca (trang 3)

Bài Tiến quân ca của chúng ta kể từ khi thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Nay đề nghị Quốc hội quyết định vẫn dùng “Tiến quân ca” là Quốc ca của chúng ta.

- Nơi lưu giữ: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Quốc hội, Hồ sơ số 2300, tờ số 65-68.

2.2. Nghị quyết của Quốc hội nước Cộng xã hội chủ nghĩa Việt Nam Khóa VI Kỳ họp thứ nhất từ ngày 24/6-03/7/1976

 

 

- Loại văn bản: Nghị quyết.

- Ngày ban hành: 02/7/1976.

- Tác giả văn bản: Quốc hội Khóa VI, Kỳ họp thứ nhất.

- Người ký: Chủ tịch Quốc hội Trường Chinh (Kí thay mặt Đoàn Chủ tịch), có đóng dấu.

- Nội dung gồm 5 điều khoản, với nội dung sau:

+ Lấy tên nước là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

+ Quốc kỳ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nền đỏ, ở giữa có ngôi sao vàng năm cánh.

+ Quốc huy hình trong, nền đỏ, giữa có ngôi sao vàng năm cánh, chung quanh có bông lúa, ở dưới có nửa bánh xe răng cưa và dòng chữ “Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”.

+ Thủ đô nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Hà Nội

+ Quốc ca nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là bài Tiến quân ca.

- Nơi lưu giữ: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Quốc hội, Hồ sơ số 2306, tờ số 1-2.

TC