10:32 AM 16/10/2020  |   Lượt xem: 305  | 

Bà là nữ tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam, là niềm tự hào của phụ nữ Việt Nam, luôn xứng đáng với tám chữ vàng “Anh hùng, Bất khuất, Trung hậu, Đảm đang”.

    Bà Nguyễn Thị Định (bí danh “Bích Vân”, “Ba Tấn”, “Ba Nhất”, “Ba Hận”) sinh năm 1920 và mất năm 1992, tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre, trong gia đình nông dân giàu lòng yêu nước và truyền thống cách mạng. Bà tham gia hoạt động cách mạng năm 16 tuổi. Hai năm sau (1938), bà được đứng vào hàng ngũ Đảng Cộng sản Đông Dương. Cũng trong thời gian này, bà xây dựng gia đình với ông Nguyễn Văn Bích – Tỉnh ủy viên tỉnh Bến Tre, không bao lâu sau thì ông bị Pháp bắt đày đi Côn Đảo và hy sinh tại đó.

    Năm 1940, bà bị Pháp bắt và biệt giam tại nhà tù Bà Rá, tỉnh Sông Bé (nay thuộc tỉnh Bình Phước). Năm 1943, ra tù trở về Bến Tre, bà liên lạc với tổ chức Đảng, chính quyền cách mạng của tỉnh và tham gia giành chính quyền vào tháng 8/1945. Năm 1946, tuy còn ít tuổi nhưng nhờ có ý chí kiên cường, lòng yêu nước mãnh liệt, lại nhiều mưu trí nên bà được Tỉnh ủy chọn làm thuyền trưởng chuyến tàu đầu tiên vượt biển ra Bắc báo cáo với Đảng và Bác Hồ về tình hình chiến trường Nam Bộ và xin vũ khí chi viện cho miền Nam. Bà cũng là người chỉ huy của đoàn tàu đầu tiên vượt biển, mở đường đưa vũ khí từ miền Bắc vào chi viện cho chiến trường miền Nam (1). Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, bà được Đảng và Nhà nước tin nhiệm, giao phó nhiều nhiệm vụ quan trọng trong việc lãnh đạo, phát triển phong trào cách mạng của tỉnh Bến Tre và miền Nam như: Ủy viên Ban Chấp hành Phụ nữ Cứu quốc Nam Bộ, Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Bến Tre, Chủ tịch Mặt trận Giải phóng tỉnh Bến Tre,..

    Thời kỳ chiến tranh kháng chiến chống Mỹ-Diệm, chiến tranh ác liệt, địch khủng bố phong trào cách mạng và truy quét các chiến sĩ cách mạng khắp miền Nam. Trong tình hình đó, bà là một trong những lãnh đạo khởi xướng và chỉ đạo phong trào Đồng Khởi ở huyện Mỏ Cày, mở đầu cho phong trào Đồng Khởi trong toàn tỉnh Bến Tre và vùng đồng bằng sông Cửu Long. Thắng lợi của phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre (2) có đóng góp lớn của “đội quân tóc dài”, đội quân đặc biệt này do bà Ba Định xây dựng và lãnh đạo. Phong trào đấu tranh như “đội quân tóc dài” của phụ nữ Bến Tre phát triển và lan nhanh ra cả miền Nam thu hút sự tham gia của hàng triệu phụ nữ. Hoạt động của đội quân đặc biệt này góp phần tích cực làm thất bại các âm mưu, chiếc dịch của Đế quốc Mỹ và Chính quyền Sài Gòn.

 

Nữ tướng Nguyễn Thị Định và vị lãnh tụ nước Cộng hòa Cuba Fidel Castro

Nguồn: Báo Phụ nữ TP.HCM

     Năm 1965, tại Đại hội Phụ nữ toàn miền Nam, bà được bầu làm Hội trưởng Hội Liên hiệp Phụ nữ giải phóng miền Nam. Hội là mặt trận tập hợp, đoàn kết các tầng lớp phụ nữ miền Nam yêu nước, tích cực, chủ động, sáng tạo, tham gia vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng phụ nữ, giải phóng miền Nam (3). Bà giữ cương vị này đến năm 1975. Ngày 17/4/1974, bà được phong quân hàm Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam, và được giao giữ chức Phó Tổng Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam đến năm 1975 (4).

 

Nữ tướng Nguyễn Thị Định với các nữ đại biểu dự Đại hội Anh hùng Chiến sĩ thi đua miền Nam lần thứ II (tháng 9/1967).

Nguồn: Báo Đắk Lắk điện tử

    Sau ngày đất nước thống nhất, nữ tướng Nguyễn Thị Định giữ nhiều cương vị quan trọng như: Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Thương binh và Xã hội, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước, Đại biểu Quốc hội... Bà đã có nhiều đóng góp trong công cuộc xây dựng, đổi mới đất nước.

    Với những công lao, đóng góp của mình, bà vinh dự được Nhà nước tặng Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Quân công hạng Nhất và nhiều huân chương cao quý khác. Năm 1968, bà được nhận giải thưởng Hòa bình quốc tế Lênin. Sau khi bà mất, nhân dân xã Hát Môn (Phúc Thọ, Hà Nội) đã lập bàn thờ bà trong đền thờ Hai Bà Trưng. Năm 1995, bà được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Năm 2007, Bộ Quốc phòng đã tặng tượng đồng chân dung nữ tướng (cao 1,75m, nặng 1,025 kg) trong trang phục áo bà ba, khăn rằn quấn cổ đặt tại đền thờ của Bà. Ngày 18/10/2011, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam tỉnh Bến Tre đã tổ chức Lễ khánh thành Nhà trưng bày Khu lưu niệm nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng nhà nước Nguyễn Thị Định tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm - quê hương của bà. Tại Khu lưu niệm còn trưng bày, giới thiệu nhiều hiện vật liên quan đến cuộc đời và sự nghiệp hoạt động cách mạng của bà Nguyễn Thị Định. Tên của bà được đặt cho nhiều đường phố, trường học ở Việt Nam.

 

Học sinh đến viếng Khu lưu niệm Nữ tướng Nguyễn Thị Định.

Nguồn: baodongkhoi.vn

         

    Nhân dân miền Nam nói riêng, nhân dân cả nước nói chung luôn dành tình cảm quý trọng đối với bà - nữ tướng tài năng, thao lược với tác phong giản dị, đôn hậu. Bà là một huyền thoại, một điển hình của người phụ nữ Việt Nam tài năng, giàu lòng yêu nước, hy sinh vì lợi ích tổ quốc, bà xứng đáng với tám chữ vàng “Anh hùng, Bất khuất, Trung hậu, Đảm đang”. Trong thời kỳ chiến tranh, hiện tại và cả mai sau, những đóng góp của bà luôn được trân quý và tôn vinh. Bà là niềm tự hào của phụ nữ Việt Nam, tấm gương để chị em phụ nữ Việt Nam tiếp tục cố gắng viết tiếp trang sử hào hùng là “con cháu Bà Trưng, Bà Triệu”. Đặc biệt, bà vinh dự được Bác Hồ kính yêu khen ngợi: "Phó Tổng Tư lệnh quân Giải phóng miền Nam là cô Nguyễn Thị Định. Cả thế giới chỉ có nước ta có vị tướng quân gái như vậy. Thật là vẻ vang cho miền Nam, cho cả dân tộc ta".(5)

Chú thích:

1. Phan Lữ Hoàng Hà, Bến Thạnh Phong và những chuyến tàu không số, Biển - biên giới biển Bến Tre, http://biengioibienbentre.vn/noi-dung/ben-thanh-phong-va-nhung-chuyen-tau-khong-so.html

2. Theo Nghị quyết của Hội nghị lần thứ 15, khóa II về nhiệm vụ chiến lược và phương pháp đấu tranh của cách mạng miền Nam trong giai đoạn mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng, tỉnh Ủy, các cuộc khởi nghĩa từng phần nhanh chóng phát triển thành phong trào Đồng khởi rộng khắp ở các địa phương miền Nam từ vùng rừng núi Liên khu V đến các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt là cuộc đấu tranh đồng loạt và mạnh mẽ trở thành phong trào Đồng khởi ở tỉnh Bến Tre. Ngày 17/1/1960, phụ nữ Bến Tre dưới sự lãnh đạo của đồng chí Nguyễn Thị Định đã tổ chức thành từng đoàn tiến vào trụ sở của chính quyền Sài Gòn ở xã Định Thủy (Mỏ Cày) để biểu tình, dự mít tinh. Cùng lúc, ở hai xã Phước Hiệp, Bình Khánh (Mỏ Cày). Tại các địa phương, chị em phụ nữ tổ chức thành các nhóm vùng lên đấu tranh, đấu tranh trực diện và cùng với nhân dân chống lại thành công âm mưu của địch, cụm từ chỉ “đội quân tóc dài” để chỉ và vinh danh những chiến tích của của chị em phụ nữ.

3. Hoạt động ngoại giao của Hội Liên hiệp phụ nữ giải phóng miền Nam Việt Nam, ngày 07/03/2011, http://www.baotangphunu.com/index.php?option=com_content&view=article&id=109:hot-ng-ngoi-giao-ca-hi-lien-hip-ph-n-gii-phong-min-nam-vit-nam&catid=47:nhan-vt-s-kin&Itemid=70

4&5. Thiếu tướng Nguyễn Thị Định: Nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, 01/03/2019, http://btlsqsvn.org.vn/Nh%C3%A2n-v%E1%BA%ADt-S%E1%BB%B1-ki%E1%BB%87n/Commanders/bai-viet/thieu-tuong-nguyen-thi-dinh-nu-tuong-dau-tien-cua-quan-doi-nhan-dan-viet-nam-5722

Tài liệu tham khảo:

1/ Hoàng An, Bí danh và những điều chưa biết về nữ tướng Nguyễn Thị Định, Cổng Thông tin điện tử tỉnh Bến Tre, 18/01/2008.

2/ Nữ tướng Nguyễn Thị Định: “Linh hồn” của phong trào Đồng Khởi, Cổng Thông tin điện tử Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, 16/01/2020.

3/ Mấy suy nghĩ về đội quân tóc dài, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh, http://www.phunu.hochiminhcity.gov.vn/may-suy-nghi-ve-doi-quan-toc-dai-post328.html.

4/ Tiểu sử bà Nguyễn Thị Định, Trung tâm thông tin và chương trình giáo dục sở giáo dục và đào tạo tp. Hồ Chí Minh, 26/9/2016, http://thnguyenthidinhq12.hcm.edu.vn/gioi-thieu/tieu-su-ba-nguyen-thi-dinh-c31423-141690.aspx.

5/ Đề cương tuyên truyền kỷ niệm 100 năm ngày sinh Nữ tướng Nguyễn Thị Định – Cố Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam (15/3/1920 - 15/3/2020), Hội Liên hiệp phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh, http://www.phunu.hochiminhcity.gov.vn/tai-lieu-tuyen-truyen-ky-niem-100-nam-ngay-sinh-ahllvtnd-nguyen-thi-dinh-15-3-1920-15-3-2020-post1476.html

6/ Phạm Phương Thảo, Kỷ niệm 100 năm ngày sinh nữ tướng Nguyễn Thị Định (15-3-1920-15-3-2020), Báo Sài Gòn giải phòng online, 15/3/2020, https://www.sggp.org.vn/ky-niem-100-nam-ngay-sinh-nu-tuong-nguyen-thi-dinh-15319201532020-nho-co-ba-dinh-651238.html

Trần Ngọc tổng hợp