10:55 AM 18/03/2021  |   Lượt xem: 332  | 

Nguồn tài liệu lưu trữ về bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp phong phú, đa dạng, có giá trị, ý nghĩa phục vụ nghiên cứu về công tác bầu cử, tuyên truyền về bầu cử.

       Trung tâm Lưu trữ quốc gia III - đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước - đang bảo quản hơn 13 km giá tài liệu, gồm hơn 400 phông tài liệu lưu trữ của các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến nay. Các tài liệu lưu trữ này là minh chứng, phản ánh về hoạt động của các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội từ khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập (nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam). Đây là nguồn tài liệu chân thực, tin cậy và có giá trị, ý nghĩa quan trọng phục vụ nghiên cứu lịch sử Việt Nam hiện đại. Trong số các phông tài liệu có giá trị đang được bảo quản tại Trung tâm, Phông tài liệu Quốc hội với những tài liệu, hình ảnh hoạt động về 14 khóa hoạt động của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, cơ quan đại biểu cao nhất là một trong những phông tài liệu có giá trị quan trọng nhất, được công chúng quan tâm, khai thác.

       Tài liệu về bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III từ khóa đầu tiên năm 1946 đến nay gồm hai loại: tài liệu giấy và tài liệu nghe nhìn, phản ánh chân thực về các khóa bầu cử Đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp.

       Trước hết, phải kể đến là khối tài liệu giấy về hoạt động bầu cử các khóa từ Tổng tuyển cử Quốc hội đầu tiên năm 1946 cho đến nay với khoảng 1.500 hồ sơ về công tác tuyển cử và bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các khóa. Hồ sơ, tài liệu lưu trữ về mỗi khóa bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp được chỉnh lý, sắp xếp và xây dựng công cụ, cơ sở dữ liệu tra cứu khoa học. Đó là hệ thống các hồ sơ, văn bản chỉ đạo, hướng dẫn về công tác bầu cử; về chuẩn bị bầu cử; về quá trình và về kết quả bầu cử.

       Nhóm hồ sơ, tài liệu là văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của Quốc hội, Chính phủ, Trung ương Đảng về bầu cử đại biểu Quốc hội, về công tác bầu cử, các sắc lệnh, luật về công tác bầu cử, như: Sắc lệnh về việc tổ chức Tổng tuyển cử để bầu Quốc dân đại hội; về việc lập Ủy ban Dự thảo thể lệ cuộc Tổng tuyển cử; về việc ấn định ngày Tổng tuyển cử và thể lệ cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội; về việc bổ khuyết Bảng số đại biểu của từng tỉnh và thành phố…; tài liệu về việc xây dựng Luật bầu cử, như Biên bản các phiên họp của Tổ nghiên cứu dự luật bầu cử Quốc hội; Thuyết trình của Tiểu ban nghiên cứu dự luật bầu cử đại biểu Quốc hội; …

Chỉ thị số 102-CT/TW ngày 17/2/1981 của Ban Chấp hành TW
về việc tổ chức và lãnh đạo công tác bầu cử Quốc hội khóa VII và Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, thành phố, đặc khu trực thuộc trung ương.

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Quốc hội.

       Nhóm tài liệu về công tác chuẩn bị bầu cử các khóa, bao gồm các văn bản thể hiện về hoạt động của Đảng, Chính phủ, Hội đồng bầu cử các cấp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội các khóa, các cơ quan về công tác chuẩn bị bầu cử: Các văn bản về tuyên truyền bầu cử Đại biểu Quốc hội các khóa của Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Chính trị, Bộ Văn hóa, các cơ quan; Nghị quyết của Ban Thường trực Quốc hội các khóa về việc thành lập Hội đồng bầu cử, về việc quyết định số Đại biểu Quốc hội được bầu cử, số đại biểu bầu cử, số đại biểu dân tộc thiểu số được bầu cử ở các địa phương; quy định về quan hệ công tác giữa Hội đồng bầu cử, Ban bầu cử và tổ bầu cử; văn bản của các Bộ, liên Bộ về bầu cử, ứng cử...

Chỉ thị số 24/VB-CT ngày 23/2/1976 của Bộ Văn hóa
về những hoạt động Văn hóa phục vụ cuộc tổng tuyển cử bầu Quốc hội chung của cả nước.

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Quốc hội.

       Nhóm tài liệu về quá trình và kết quả bầu cử, bao gồm các tài liệu về quá trình bầu cử và kết quả bầu cử ở các địa phương, các tỉnh, các miền và tổng kết công tác bầu cử chung của cả nước qua các khóa, như: Báo cáo về cuộc tổng tuyển cử bầu cử Quốc hội chung của cả nước ở miền Bắc năm 1976, Báo cáo ngày 24/7/1992 của Ủy ban Bầu cử Đại biểu Quốc hội TP. Hồ Chí Minh, Ban Bầu cử Đơn vị 4, quận 5, quận 10 về kết quả Bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa IX, Báo cáo của Ủy ban Bầu cử tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu ngày 25/7/1992 về kết quả bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa IX ngày 19/7/1992...

Danh sách Hội đồng Bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa IX, ngày 29/4/11992.

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Quốc hội.

        Bên cạnh khối tài liệu giấy, khối tài liệu nghe nhìn về công tác bầu cử cũng có giá trị quan trọng. Mặc dù không đầy đủ và toàn diện như khối tài liệu giấy, song khối tài liệu nghe nhìn cũng phần nào phản ánh một cách chân thực về công tác bầu cử Quốc hội các khóa, như ảnh: Ngày 5/1/1946, tại Việt Nam học xá, Chủ tịch Hồ Chí Minh giải thích và kêu gọi nhân dân tham gia Tổng tuyển cử; Đội nhi đồng phố Mai Hắc Đế (Hà Nội) tham gia cổ động bầu cử Quốc hội ngày 5/1/1946; Cụ Tôn Đức Thắng, Nguyễn Lương Bằng, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng và các vị lãnh đạo mít tinh tại Nhà hát Lớn Hà Nội hoan nghênh các vị ra ứng cử đại biểu Quốc hội ở Hà Nội ngày 25/4/1976...;

Chủ tịch Hồ Chí Minh giải thích và kêu gọi nhân dân Tổng tuyển cử, tại Việt Nam học xá, ngày 5/1/1946.

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III 

       Tài liệu lưu trữ về bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III phong phú, đa dạng. Đặc biệt, đây là những tài liệu gốc, độ tin cậy cao, là chứng cứ, minh chứng, phản ánh về hoạt động bầu cử bầu cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của đất nước, đại diện cho quyền và nguyện vọng của nhân dân cũng như bầu các cơ quan đại diện của nhân dân ở các địa phương. Đồng thời, là nguồn tài liệu giá trị, ý nghĩa phục vụ nghiên cứu về công tác bầu cử, tuyên truyền về bầu cử và về cơ cấu tổ chức bộ máy của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, về nền dân chủ của Việt Nam, trên hết là sự thể hiện vai trò của nhân dân trong đời sống chính trị của đất nước. Đúng như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định khi nói về cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên năm 1946: “Tổng tuyển cử là một dịp cho toàn thể quốc dân tự do lựa chọn những người có tài, có đức, để gánh vác công việc nước nhà…Tổng tuyển cử tức là tự do, bình đẳng; tức là dân chủ, đoàn kết”.(1)

       Chú thích:

        1. Hồ Chí Minh toàn tập, tập 4, NXBCTQG, H, 1995, tr 133.

Thiên Lý (Trung tâm Lưu trữ quốc gia III)