11:35 AM 21/05/2021  |   Lượt xem: 453  | 

Chủ nhật, ngày 06/01/1946, là “ngày đầu tiên trong lịch sử Việt Nam mà nhân dân ta bắt đầu hưởng dụng quyền dân chủ của mình”.

   Việc lựa chọn ngày Chủ nhật của Đảng, Nhà nước ta nhằm giúp cho người dân thực hiện tốt nhất quyền lợi bầu cử của mình. Trải qua những thăng trầm cùng lịch sử, ngày Chủ nhật của những cuộc Tổng tuyển cử từ khóa I cho đến nay vẫn trở thành ngày hội lớn của toàn dân.

Đoàn biểu tình ủng hộ ngày bầu cử Quốc hội 05/01/1946 có khẩu hiệu viết trên cót: “Quốc hội là một lực lượng đoàn kết chống xâm lăng”.

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Mục lục ảnh phông Nguyễn Bá Khoản, số 196-B17

     Chủ nhật, ngày 06/01/1946, là“ngày đầu tiên trong lịch sử Việt Nam mà nhân dân ta bắt đầu hưởng dụng quyền dân chủ của mình”(2). Giữa bộn bề khó khăn sau ngày Độc lập dân tộc, xác định đây là một trong những nhiệm vụ cấp bách của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân, cuộc “Tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu” trở thành ngày hội toàn dân, bởi “Tất cả công dân trai gái mười tám tuổi đều có quyền ứng cử và bầu cử, không phân biệt giàu nghèo, tôn giáo, dòng giống,.v.v…”(3) với 89% cử tri đi bỏ phiếu và lựa chọn được 333 đại biểu.

     Quốc hội khóa I càng trở nên đặc biệt khi thời gian nhiệm kỳ kéo dài nhất trong lịch sử Quốc hội Việt Nam, 24 năm (1946-1960), trong điều kiện dân tộc ta thực hiện cuộc trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, chống lại âm mưu cố tình phá hoại Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954 và âm mưu xâm lược Việt Nam của đế quốc Mỹ. Nhưng cùng với trí, lực của đại biểu Quốc hội, của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân đã từng bước vượt qua những sóng gió, khó khăn, đi đến những quyết định, thành công to lớn, tạo dấu ấn riêng của nhiệm kỳ Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

     Những Chủ nhật, ngày 08/5/1960, 26/4/1964, 11/4/1971, 06/4/1975, các cuộc bầu cử Quốc hội từ khóa II đến khóa V lần lượt được diễn ra. Trong giai đoạn này, mặc dầu đất nước tạm thời bị chia cắt làm hai miền, đế quốc Mỹ liên tục có những âm mưu, hành vi mở rộng, leo thang chiến tranh, nhưng những Ngày hội ấy vẫn được triển khai trên toàn miền Bắc và“khi chưa tổ chức được tuyển cử ở miền Nam thì việc lưu lại các đại biểu miền Nam đã được bầu ra từ năm 1946 là hợp tình hợp lý”(4). Điều này đã thể hiện quyết tâm của khối đại đoàn kết dân tộc, phản ánh đầy đủ ý chí, nguyện vọng của Đảng, Chính phủ, của toàn thể nhân dân Việt Nam. Từ hoạt động tích cực của các đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp đã kịp thời bàn thảo, thống nhất những chính sách, định hướng, kết hợp được các mặt trận chính trị - quân sự - kinh tế - xã hội cũng như huy động được sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân phục vụ cho sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, đánh tan giấc mộng bá chủ của đế quốc Mỹ.

Thực hiện nghiêm chỉnh nghĩa vụ và quyền lợi của 1 công dân tự do, Chủ tịch Hồ Chí Minh bỏ phiếu bầu cử Quốc hội khóa III tại khu phố Ba Đình, Hà Nội ngày 26/4/1964.

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Mục lục ảnh giai đoạn 1954-1985, SLT 1491.

     Và mùa Xuân năm 1975 đã đi vào lịch sử dân tộc Việt Nam như một trang sử sáng chói chủ nghĩa anh hùng cách mạng, đánh dấu kết thúc 21 năm kháng chiến chống đế quốc Mỹ, đồng thời cũng kết thúc 30 năm chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, chấm dứt ách đô hộ của phong kiến, thực dân, đế quốc, từ đây hai miền Nam – Bắc trọn niềm vui.

     Chủ nhật, ngày 25/4/1976, ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa VI.

     Trong niềm vui khôn tả của đồng bào hai miền Nam Bắc sau Đại thắng mùa Xuân 1975, sau thành công tốt đẹp của cuộc Hiệp thương chính trị thống nhất Tổ quốc, một lần nữa, Chủ nhật ngày 25/4/1976 tiếp tục trở thành ngày đặc biệt trong những mốc son lịch sử của dân tộc ta, khi nhân dân hai miền Nam – Bắc cùng nhau cầm những lá phiếu để đi bầu những người có đủ đức, đủ tài đại diện cho tiếng nói của nhân dân trong cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất – Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Trong không khí tưng bừng, trên 23 triệu cử tri, với tư thế của người làm chủ đất nước đã lựa chọn và bầu được 492 đại biểu vào Quốc hội khóa VI – Quốc hội của nước Việt Nam độc lập, thống nhất. Và, “Ngày hội lớn của toàn thể nhân dân Việt Nam đã diễn ra tưng bừng, sôi nổi trên khắp mọi miền đất nước ta, từ thành thị đến nông thôn, từ đồng bằng đến miền núi, từ rẻo cao biên giới đến hải đảo xa xôi đâu đâu cũng trang hoàng đẹp đẽ, đặc biệt là các thành phố, đô thị, dọc Quốc lộ số 1 và các trục giao thông chính đều rực rỡ, đèn, ảnh, cờ, hoa, bích chương, biểu ngữ chào mừng ngày Tổng tuyển cử Quốc hội chung của cả nước, ngày hội thống nhất non sông”(5).

Báo cáo về kết quả cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội chung của cả nước ngày 25/4/1976.

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Quốc hội, Mục lục 1 (1945-1992), hồ sơ 2250, tờ 158-167.

     Chủ nhật, ngày 26/4/1981, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa VII. Bước ra khỏi cuộc chiến tranh dài đầy gian khổ chống thực dân, đế quốc chưa được bao lâu, dân tộc ta lại phải tiếp tục cuộc chiến tranh biên giới phía Tây Nam và phía Bắc. Dù vậy, vượt lên đống tro tàn đổ nát, vượt lên những mất mát, đau thương, nhân dân Việt Nam vẫn một lòng, quyết tâm tranh đấu, hy sinh để giữ vững chủ quyền, nền độc lập, tự do, toàn vẹn lãnh thổ, cùng nhau xây dựng chủ nghĩa xã hội. Trong bối cảnh ấy, ngày Chủ nhật 26/4/1981 sát cánh cùng với những nỗ lực của Đảng, Nhà nước, nhân dân ta nô nức, chủ động tham gia cuộc Tổng tuyển cử lần thứ VII, ngày vui chung của quốc dân đồng bào. Với tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt 97,96% và 496 người trúng cử đã tiếp tục khẳng định được vai trò làm chủ của nhân dân, sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân của Việt Nam.

     Chủ nhật, ngày 19/4/1987, ngày diễn ra cuộc Tổng tuyển cử Quốc hội khóa VIII. Thành công của Đại hội Đảng lần thứ VI tháng 12/1986 cùng với quyết định về chủ trương Đổi mới đất nước một cách toàn diện đã chính thức mang đến hơi thở, luồng không khí tươi mới cho đất nước ta. Từ đây, việc lựa chọn, bầu những người đại biểu có khuynh hướng, tư duy đổi mới tích cực cũng được cân nhắc, chú trọng lựa chọn. Trong cuộc Tổng tuyển cử này, tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt 98,75% và bầu được 496 đại biểu. Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử đã khẳng định niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, con đường chuyên chính vô sản mà Đảng, Bác Hồ, đồng bào đã lựa chọn, hy sinh để bảo vệ, xây dựng.

Nghị quyết số 779/NQ-HĐNN ngày 06/02/1987 của HĐNN về cuộc BCĐBQH khóa VIII.

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Quốc hội, Mục lục 1 (1945-1992), hồ sơ 5800, tờ 36-41.

     Những ngày Chủ nhật, ngày 19/7/1992, 20/7/1997, 19/5/2002, 20/5/2007, 22/5/2011, 22/5/2016 các bầu cử Quốc hội từ khóa IX đến khóa XIV lần lượt được tổ chức thành công tốt đẹp. Giai đoạn này Đảng cùng với Nhà nước và nhân dân nỗ lực chung tay xây dựng đất nước, tích cực hội nhập khu vực và quốc tế trên tinh thần hòa nhập mà không hòa tan, luôn giữ được bản sắc văn hóa dân tộc. Tuy là thời kỳ có nhiều diễn biến quốc tế và trong nước phức tạp, có nhiều nguy cơ lẫn thách thức, những chuyển biến bất thường của điều kiện tự nhiên,… nhưng cũng có nhiều cơ hội, sự kiện đặc biệt đối với sự phát triển chung của đất nước ta: Ngày 11/7/1995 Việt Nam và Hoa Kỳ chính thức bình thường hóa quan hệ ngoại giao; Cũng trong năm 1995, vào ngày 28/7, Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 7 của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (Asean); Năm 2006, Việt Nam trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO); bên cạnh đó là sự phát triển, bùng nổ của khoa học công nghệ hỗ trợ tích cực cho quá trình hội nhập, phát triển kinh tế,… Và, sau 30 năm đổi mới, đất nước ta đã tạo được thế và lực, tạo ra những kỳ tích mới trong quá trình phát triển, hội nhập cả chiều rộng lẫn chiều sâu, trở thành điểm đến trên mọi mặt văn hóa, xã hội, kinh tế, chính trị,… tạo ra những nền tảng phát triển trong tương lai của Việt Nam.

Hòa chung không khí, sự phát triển của đất nước, tất cả các cuộc Tổng tuyển cử cũng đã được nhân dân nhiệt tình hưởng ứng tham gia và tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đều ở trên con số 99%, đây là con số vô cùng ấn tượng, thể hiện sự đồng lòng, chung sức để xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh của dân tộc ta.

Cử tri phường Điện Biên, quận Ba Đình, Hà Nội bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội khoá IX, tháng 7/1992.

Nguồn: Phông Văn phòng Quốc hội.

     Chủ nhật, ngày 23/5/2021, ngày hội Tổng tuyển cử đại biểu Quốc hội khóa XV và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026. Trải qua những năm xây dựng, phát triển nhanh chóng, giờ đây Việt Nam ta cũng như toàn cầu đang đứng trước những khó khăn, thách thức lớn do diễn biến phức tạp của đại dịch COVID-19. Tình thế ấy kéo theo rất nhiều hệ lụy, tác động, ảnh hưởng rất lớn đến tình hình an ninh, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội,... của cả nước. Nhưng dưới sự lãnh đạo tập trung, dân chủ, thống nhất, sáng suốt của Đảng cùng với các cơ quan, các ngành, các cấp, tổ chức, đoàn thể và nhân dân cả nước vẫn đã và đang tích cực chuẩn bị trên mọi phương diện, lĩnh vực để nối tiếp những kỳ bầu cử tốt đẹp trước đó, để đảm bảo an toàn cho cuộc bầu cử Đại biểu quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 trong toàn quốc vào ngày Chủ nhật, 23/5/2021.

Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh bỏ phiếu bầu Đại biểu Quốc hội khoá XII tại phường Quán Thánh, Quận Ba Đình, Thành phố Hà Nội, tháng 5/2007.

Nguồn: Phông Văn phòng Quốc hội.

     Như vậy, những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước ta dù vi mô hay vĩ mô, kể cả việc lựa chọn ngày bầu cử toàn dân – ngày Chủ nhật – cũng đã cho chúng ta thấy được tính ưu việt của chế độ, càng khẳng định rõ hơn Nhà nước Việt Nam là nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, dù“sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý đó không bao giờ thay đổi”(6)./.

------------------------

Chú thích:

1. Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 4, NXB Chính trị quốc gia, HN.2000, tr.251.

2. Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 4, NXB Chính trị quốc gia, HN.2000, tr.16.

3. Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, phông Quốc hội, hồ sơ 55, tờ 104.

4. Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, phông Quốc hội, hồ sơ 2250, tờ 26.

5. Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 4, NXB Chính trị quốc gia, HN.2000, tr.574.

                                                                                                                                                                                                                   

Đỗ Hương  – Trung tâm Lưu trữ quốc gia III