Chào mừng Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, Trung tâm Lưu trữ quốc gia I tổ chức Triển lãm tài liệu lưu trữ với chủ đề "Quy hoạch đô thị và địa giới hành chính Hà Nội giai đoạn 1873 -1954". Tài liệu trưng bày tại Triển lãm gồm các bản đồ và một số tài liệu dạng văn bản về quy hoạch đô thị và địa giới hành chính ở Hà Nội từ năm 1873 đến năm 1954. Đây là những sử liệu quan trọng đối với người làm công tác nghiên cứu về lịch sử Hà Nội. Đặc biệt, trong số đó có một số tài liệu lưu trữ gốc và một số tài liệu lần đầu tiên được công bố rộng rãi. Những tài liệu được trưng bày cung cấp nhiều thông tin quý giá cho những người nghiên cứu lịch sử Hà Nội.

      Triển lãm góp phần quan trọng trong việc phát huy giá trị tài liệu lưu trữ, đồng thời thiết thực góp phần chào mừng Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Thông qua các tài liệu được giới thiệu, người xem triển lãm sẽ có những giây phút trở lại không gian Hà Nội xưa với những khu phố, con đường và những công trình của Hà Nội và những thay đổi về quy hoạch đô thị và địa giới hành chính qua những tấm bản đồ cổ và tài liệu lưu trữ văn bản còn được lưu giữ.

       Nội dung Triển lãm gồm 4 giai đoạn:

      - Giai đoạn 1873 -1895: Giai đoạn này đánh dấu sự hiện diện của người Pháp trong việc xác định ranh giới Thành phố Hà Nội và có kế hoạch mở rộng và xây dựng Hà Nội thành một thành phố Châu Âu. Với mục đích trên, người Pháp bắt đầu quy hoạch bằng việc xác định địa giới thành phố Hà Nội. Trong giai đoạn này, mọi nỗ lực để xây dựng và mở rộng Hà Nội của người Pháp đã được thể hiện qua hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền thuộc địa các cấp. Bằng hàng loạt các Nghị định của Tổng trú sứ sau này là Toàn quyền Đông Dương và Đốc lý Hà Nội, ngoài việc xác định và mở rộng ranh giới Thành phố, chính quyền thuộc địa đã phân Thành phố ra làm hai khu vực chính: khu vực dành cho người Âu và người bản xứ.

      - Giai đoạn 1895-1927: Giai đoạn này, thực dân Pháp chính thức bắt tay vào việc mở rộng và quy hoạch Thành phố Hà Nội sau khi đã hoàn thành công cuộc bình định Việt Nam. Do đó, các quyết sách của Chính quyền thuộc địa Pháp ở Việt Nam đều tập trung phục vụ tốt nhất cho việc quy hoạch thành phố. Đối với thành phố Hà Nội, người Pháp đặc biệt quan tâm trong việc quy hoạch và xây dựng với mục đích khuyếch trương ảnh hưởng của nước Pháp, mở rộng quyền lợi của nước Pháp ở Viễn Đông và các nước lân cận. Trong giai đoạn này, Chính quyền thuộc địa Pháp đưa ra nhiều quyết sách nhằm mở rộng Thành phố Hà Nội và tập trung quy hoạch và mở rộng các tuyến phố Hà Nội. Đặc biệt trong thời gian này, nhiều công trình đã được người Pháp xây dựng. Điểm đáng chú ý trong giai đoạn này là việc quy hoạch và xây dựng phát triển theo xu hướng mới. Bên cạnh nhu cầu về sử dụng, người Pháp còn quan tâm nhiều đến thẩm mỹ kiến trúc của từng ngôi nhà. Toàn quyền Đông Dương đã sử dụng các kiến trúc sư giỏi từ Pháp và các thuộc địa khác.

      - Giai đoạn 1928 -1945: Thực hiện Sắc lệnh năm 1928 của Tổng thống Pháp về quy hoạch và mở rộng các thành phố ở Đông Dương, năm 1931 thành phố Hà Nội đã quyết định giao cho Sở Địa chính Hà Nội nhiệm vụ nghiên cứu và xây dựng bản đồ quy hoạch và mở rộng Thành phố theo dự án của Hébrard đã vạch ra cho Hà Nội. Ngoài việc quy hoạch và cải tạo các tuyến phố, các công trình rải đá mặt đường, lát vỉa hè, xây dựng hệ thống cống rất được chú trọng. Trong giai đoạn này, nhiều công trình được xây dựng. Đặc biệt, đa số các công trình này đều mang phong cách kiến trúc Á Đông, tiêu biểu là công trình trường Đại học Đông Dương. Phần lớn các bản đồ được chú thích bằng tiếng Pháp và được vẽ theo đúng phương pháp hiện đại.

      - Giai đoạn 1945 - 1954: Giai đoạn này Thành phố gặp phải vấn đề hết sức phức tạp và cấp bách như vấn đề tái tạo, kiến thiết, đảm bảo trật tự và an ninh, y tế, vệ sinh. Để giải quyết những vấn đề này, Thành phố phải được mở rộng. Một số chương trình quy hoạch thành phố đã được đưa ra. Tuy nhiên vì nhiều lí do khác nhau, việc quy hoạch thành phố trong giai đoạn này phần lớn mới chỉ là trong kế hoạch.